Przeprowadzki miedzystanowe
W Ameryce uwaza sie przeprowadzke za jedna z najbardziej stresujacych sytuacji zyciowych. Rzeczywiscie, slowa "zaliczylem przeprowadzke" zbyt czesto, niestety, maja podwojne znaczenie. Ale nie musza go miec. W rzeczywistosci, przy zaplanowaniu, majac troche zdrowego rozsadku i odrobine szczescia, mozesz przezwyciezyc przeciwnosci i uznac przeprowadzke za udane przedsiewziecie.
Amerykanie sa ruchliwym narodem. Przecietny mieszkaniec tego kraju przeprowadza sie okolo 11 razy w ciagu swojego zycia, a imigranci moze nawet wiecej.
Przeprowadzki nie sa tanie. Przetransportowanie 10,000 funtow (typowa waga wyposazenia 3-sypialniowego domu) z Los Angeles do Nowego Jorku kosztuje od $5,000 do $7,000. Przeprowadzki nie sa tez proste. Zazalenia na resort przeprowadzkowy prawie potroily sie w latach 1989-1993. Wedlug Better Business Bureau, zazalenia siegnely 38%, czyniac przemysl przeprowadzkowy 13. na liscie najbardziej reklamowanych resortow (numer 1 sprzedawcy samochodow).
Przeprowadzki miedzystanowe sa nadzorowane przez Interstate Commerce Commission (ICC). Ustawa "Household Goods and Transportation" z roku 1980 uregulowala czesciowo te dziedzine. Firma wykonujaca przeprowadzki miedzystanowe jest zobowiazana miec licencje oraz uzgadniac taryfe z ICC, ale moze rowniez oferowac znizki, dodatkowe ubezpieczenie i wiazacy kosztorys, ktory gwarantuje ustalona cene.
Firmy, dokonujace przeprowadzek na terenie danego stanu, podlegaja przepisom - z reguly Department of Transportation lub Department of Consumer Affairs. Zasady przeprowadzek roznia sie znacznie w kazdym stanie. Zajmiemy sie dzisiaj wylacznie przeprowadzkami miedzystanowymi. Przeprowadzke zacznij planowac na wiele tygodni wczesniej.
Przy wyborze firmy przeprowadzkowej wez pod uwage dwa nastepujace czynniki:
1. Rzetelnosc. Przede wszystkim upewnij sie, ze firma jest licencjonowana przez ICC. Jesli Twoj stan nie wymaga licencji, upewnij sie, czy firma jest wystarczajaco ubezpieczona (popros o kopie polisy, aby przekonac sie, czy pokrywa ona straty obu stron).
ICCwymaga od kazdego przewoznika przeprowadzek miedzystanowych rocznego zestawienia (Annual Performance Report), ktore zawiera informacje o liczbie reklamacji. Zazalenia z reguly dotycza strat lub uszkodzen w trakcie przeprowadzki, niedotrzymania terminu oraz niewlasciwego kosztorysu. Rekomendacje firm przeprowadzkowych mozesz otrzymac od rodziny, przyjaciol, wspolpracownikow, a takze godnego zaufania agenta handlu nieruchomosciami. Mozna tez sprawdzic w Better Business Bureau lub w lokalnej Consumer Protection Agency.
2. Cena. TheAmerican Movers Conference (AMC) poleca wziac pisemne kosztorysy przeprowadzki od 3 roznych przedsiebiorstw. Nie ufaj telefonicznym oszacowaniom. Brygadzista moze wyznaczyc cene np. na $2,000, gdy telefoniczna wycena opiewa na $1,400. Niestety, nikt nie moze nic zrobic, jesli caly dobytek jest juz zaladowany na samochod.
Nie sugeruj sie tylko najnizsza cena. Najtansza firma moze miec stary sprzet, pracownikow, ktorzy nie sa odpowiednio przeszkoleni lub marne ubezpieczenie. Jesli przewoznik wyroznia sie wsrod innych, sprawdz jakie sa tego przyczyny. Pamietaj, ze ceny przeprowadzek mozna negocjowac.
Kosztorysy
Wiazace kosztorysy sa gwarantowanymi cenami finalnymi. Przewoznik moze obciazyc Cie za te opcje. Uprzedz przewoznika o braku windy, waskich klatkach schodowych i innych niedogodnosciach. Zauwaz, ze te utrudnienia, ujawnione pozniej, moga uniewaznic wiazacy kosztorys.
Niewiazace kosztorysy sa wycenami szacunkowymi. Koncowy koszt bedzie zalezal od wagi i odleglosci. Miedzystanowe firmy zobowiazane sa do zglaszania cennika w ICC, ale moga oferowac znizki do 50%.
Niektore firmy zwaza ladunek na prosbe klienta, nawet jesli wstepnie prosil on o wiazacy kosztorys. Jezeli wycena oparta na wadze jest mniejsza niz wiazacy kosztorys, mozna wybrac korzystniejsza opcje.
Wiazace kosztorysy sa bezpieczniejsze, nawet jesli nieco przewyzszaja niewiazace. Z drugiej strony, niewiazacy kosztorys daje mozliwosc zmiany planow w ostatniej chwili. Wybrana firma powinna dac Ci zamowienie na usluge, tzw. Order for Service, zawierajace wiazacy kosztorys, warunki i metode zaplaty, wszystkie dodatkowo zamowione uslugi i uzgodnione daty zabrania i przewozu. Zapytaj o ewentualne dodatkowe koszty, np. spodziewane napiwki i umiesc je w kontrakcie. Nie akceptuj obietnicy, ze przeprowadzka nastapi w jak najkrotszym czasie. Firma powinna rowniez dac Ci broszure, opisujaca postepowanie w przypadkach reklamacji i watpliwych kwestii, a takze broszure ICC (prawa i obowiazki w czasie przeprowadzki). Wiedz, ze mozesz anulowac zamowienie uslugi bez zadnych konsekwencji.
Pakowanie
Mozesz zaoszczedzic setki dolarow zapakowujac i rozpakowujac wlasnorecznie swoj dobytek… oraz kilka dolarow majac wlasne kartony (przedsiebiorca obciazy Cie dodatkowym kosztem za ich kartony). Rozwaz przynajmniej zapakowanie nietlukacych sie przedmiotow - ksiazki, bielizna poscielowa, ubranie. Mozesz tez pozostawic miekkie rzeczy, jak ubranie wewnatrz szuflad zapieczetowujac je tasma klejaca. Zapakuj ciezkie rzeczy (ksiazki) do malych kartonow. Mozesz tez zazadac zapakowania latwo tlukacych sie rzeczy przez pracownikow firmy. Beda oni odpowiedzialni, jesli stanie sie cokolwiek (nie jest to jednak wymagane przez ICC, ale niektore firmy akceptuja odpowiedzialnosc za rzeczy). Badz swiadomy, ze 55% klientow, ktorzy zlecili przewoznikowi zapakowanie rzeczy, zglasza reklamacje uszkodzen w stosunku do 32% tych, ktorzy pakowali sami. Wiedz takze, ze bedziesz musial zaplacic za materialy pomocnicze do pakowania (bez wzgledu na to kto pakowal) - $0.75 za stope bubble wrap i $5.00 za rolke tasmy.
Pracownicy firmy musza sporzadzic spis (rodzaj i stan) towarow, ktore pakuja. Jesli Ty zapakowales, oni powinni zrobic liste kartonow i mebli. Sprawdz ja starannie zanim podpiszesz. Spis ten moze okazac sie bezcennym dokumentem, jesli jest szczegolowy. Przewozac ulubionego Rembrandta albo pierwsze wydanie biblii King James, nie wystarczy napisac: obraz lub ksiazka. Popros pracownika firmy o korekte spisu, jezeli nie zgadzasz sie z nim. Zrob zdjecie dyskusyjnego przedmiotu i wlasna notatke w spisie inwentaryzacyjnym, jesli odmowia.
Zabierz ze soba drogie rzeczy, takie jak: delikatna porcelane, obrazy, bizuterie i rodzinne albumy. Dobrym pomyslem jest rowniez miec przy sobie karton najniezbedniejszych przedmiotow, tj.: bielizne poscielowa, dzbanek do kawy, reczniki, ulubione zabawki dzieci, telefon, aby przejsc bez zgrzytu przez pierwsze chaotyczne godziny.
Wazenie towarow
Przy przeprowadzce firma obciazy Cie kosztami obliczonymi na podstawie odleglosci i wagi (rzadziej objetosci) plus pakowanie i inne uslugi. Przedsiebiorca moze wymagac minimum wagowego (zwykle jest to 500 funtow lub wiecej) i powinien Cie poinformowac, jesli waga wysylki jest nizsza. Powinienies dostac bilet wagonowy z odnotowana tara wazonego pojazdu bez wysylki (wlaczajac sprzet przeprowadzkowy) oraz wage brutto (z wysylka), tak aby mozna bylo stwierdzic wage netto Twojego dobytku. Wlasciwie powinienes byc obecny przy wazeniu samochodu przed podroza. Masz prawo poprosic o ponowne zwazenie ciezarowki u celu podrozy bez dodatkowych kosztow, ale jesli powtorna waga jest wieksza, placisz wyzsza cene. Jesli nie ma pod reka wagi, pracownik firmy oszacuje koszt wedlug szacunku: 7 funtow na stope szescienna uzytej powierzchni ciezarowki.
Ladowanie
Przed zaladowaniem pracownik firmy przewozowej musi Ci wreczyc bilet przewozowy (bill of loading), czyli kontrakt transportu. Powinien zawierac te sama informacje co druk zamowionej uslugi - wycene i sposob placenia, zamowione uslugi specjalne, czas i miejsce przewozu oraz informacje, jak mozna sie z Toba skontaktowac w przypadku opoznienia. Raz jeszcze, przeczytaj wszystko uwaznie przed podpisaniem i uzgodnij wszystkie rozbieznosci przed zaladowaniem.
Bilet przewozowy powinien zawierac rowniez polise odpowiedzialnosci finansowej firmy. Firmy oferuja zwykle 3 opcje:
- zwolnienie od odpowiedzialnosci finansowej,
- dodatkowa ochrona wartosci,
- pelna ochrona wartosci.
Zanim wybierzesz dodatkowa lub pelna protekcje wartosci, sprawdz swoja polise ubezpieczeniowa, czy oferuje to samo taniej niz firma przeprowadzkowa. Jezeli wybierasz propozycje firmy przeprowadzkowej, zanotuj na papierach wysylkowych przedmioty szczegolnej wartosci. W przeciwnym razie przedsiebiorca moze uchylic sie od odpowiedzialnosci.
Dostawa i oplata
Data dostarczenia. Firma przeprowadzkowa jest zobowiazana kontraktem do zabrania i dostarczenia wysylki na warunkach spisanych w bilecie przewozowym. Zwykle pracownicy firmy ustalaja termin, w ciagu ktorego, prawdopodobnie dostarcza towar. Z ankiety Consumer Report wynika, ze 12% respondentow otrzymalo swoje rzeczy po ostatnim ustalonym dniu dowozu. Przedsiebiorstwo jest zobowiazane powiadomic Cie telefonicznie, telegraficznie lub osobiscie, jesli zabranie lub dowoz nastapi w zmienionym terminie. Upewnij sie, ze mozesz byc osiagalny caly czas, zeby czasem rzeczy nie wyladowaly w magazynie, oczywiscie na Twoj koszt.
Jezeli jestes narazony dodatkowo na koszty jako wynik opoznienia (np. pobyt w hotelu, posilki w restauracji), powinienes moc je odzyskac, chyba ze firma przedstawi nieprzewidziane okolicznosci, nad ktorymi nie miala kontroli, np. huragan. Niektorzy przewoznicy pojda Ci na reke i zaakceptuja Twoja reklamacje dotyczaca niedogodnosci czy opoznienia, inni zmusza Cie do rozprawy sadowej. Niektorzy moga prosic o wykupienie gwarantowanej uslugi, zobowiazujacej zaplacenia ustalonej oplaty za kazdy dzien opoznionego dowozu. Takie oplaty czesto wykluczaja oddzielna reklamacje niedogodnosci. Sprawdz liste przewotnikow i na wszelki wypadek zachowaj wszystkie rachunki.
Oplata. List przewozowy opisuje warunki platnosci. Wiekszosc firm wymaga zaplaty przed rozladowaniem i akceptuje gotowke, czeki poswiadczone przez bank, przekazy pieniezne Money Order i czasami karty kredytowe, ale nie czeki osobiste. Jesli wybrales niewiazacy kosztorys i firma prosi wiecej niz bylo umowione, jestes odpowiedzialny za zaplacenie tego, co jest w kosztorysie (10% przed rozladunkiem i bilans w ciagu 30 dni). Jestes rowniez odpowiedzialny za uslugi nie wlaczone w kosztorys. Jesli odmowisz zaplaty, poniewaz nie zgadzasz sie z koncowym rachunkiem, firma moze zamknac rzeczy w magazynie i obciazyc Ciebie dodatkowym kosztem magazynowania i oplata powtornego dowozu.
Pokwitowanie. Firma poprosi Cie zwykle o podpisanie pokwitowania. Zanim to zrobisz, upewnij sie, ze wszystkie rzeczy dotarly bezpiecznie. Otworz przynajmniej kartony z tlukacymi sie rzeczami lub kartony, ktore wygladaja na uszkodzone i sprawdz zawartosc oraz obejrzyj drogie przedmioty, np. czy nie ma rozdarc na skorzanej kanapie. Jesli znajdziesz jakies uszkodzenia, wynotuj je na obu kompletach dokumentu przewozu (Twoim i firmy) przed podpisaniem. Jesli odkryjesz uszkodzenia po odejsciu pracownika firmy, zostaw przedmiot w jego opakowaniu i skontaktuj sie jak najszybciej z przewoznikiem.
Ubezpieczenie
Ubezpieczenie ryczaltowe. Miedzystanowe firmy sa odpowiedzialne za uszkodzenia przedmiotu lub straty do $0.60 za funt bez wzgledu na wartosc przedmiotu.
Ubezpieczenie zgodne z wartoscia mienia. Ten plan pozwala uzyskac aktualna wartosc zgubionej lub uszkodzonej rzeczy (koszt wymiany minus amortyzacja. Jesli wartosc mienia przekracza maksimum odpowiedzialnosci firmy, mozesz wykupic dodatkowa polise ubezpieczeniowa.
Ubezpieczenie pelne. Firmy moga oferowac rozne rodzaje ubezpieczenia: ubezpieczenie pelne za koszt wymiany lub naprawy. Takie plany zwykle kosztuja okolo $0.90 za kazde $100 ubezpíeczenia bez wkladu wlasnego (deductible). Im wiekszy wlasny wklad tym mniejszy koszt. Jak zawsze czytaj uwaznie zdania napisane drobnym drukiem odnosnie roznych ograniczen i wkladow wlasnych.
Reklamacje
Prawie polowa ludzi, ktorzy przeprowadzali sie zglasza uszkodzenia. Jesli przeprowadzka nie poszla po Twojej mysli, popros o formularz reklamacyjny, wypelnij go (prawo daje 9 miesiecy od daty przewozu do zlozenia reklamacji) i wyslij przewoznikowi listem z poswiadczeniem odbioru. Sprobuj uzyskac niezalezna wycene Twoich rzeczy ale nie przeholuj, firma rowniez to zrobi. W dodatku jestes upowazniony do zwrotu kosztow transportu tej czesci wysylki, ktora zostala zagubiona lub uszkodzona.
Przedsiebiorstwo musi potwierdzic reklamacje w ciagu 30 dni i albo odrzucic ja albo zaproponowac porozumienie w ciagu 120 dni. Wiekszosc reklamacji jest zalatwiana w ciagu 30 dni. Jesli reklamacja nie jest zalatwiona pozytywnie, zawiadom ICC, ktora nie ma wladzy rozstrzygajacej ale moze przedsiewziac pewne kroki, jesli firma ma na swoim koncie serie niedociagniec.
Jesli nie mozesz osianac satysfakcjonujacego rozwiazania, ICC moze sprobowac posredniczyc w tej sprawie. Jesli i ten sposob zawiedzie, moze bedziesz musial pozwac firme do sadu (w ciagu 2 lat od jej odzewu lub braku takiego) lub prosic aby Twoj przypadek trafil do arbitrazu (w ciagu 60 dni). American Movers Conference oferuje wiazace arbitraze dla reklamacji z przeprowadzek miedzystanowych jezeli konflikt dotyczy 1,500 jej czlonkow i jezeli obie strony wyrazaja zgode na pismie. Pisemny arbitraz droga pocztowa jest bezplatny podczas gdy zalatwiany osobiscie wymaga uiszczenia niewielkiej oplaty.
Artykul przedrukowano za zgoda Polskiego Poradnika "Sukces" - 225 Park Line; Douglaston, NY 11363,
tel. (718) 224 - 3492
