01-27-2026
Sojusz Północnoatlantycki od 1949 r. stanowi jeden z filarów amerykańskiej pozycji międzynarodowej – gromadzi państwa europejskie i koordynuje ich politykę bezpieczeństwa w kierunku, którzy jest korzystny dla USA. Historia NATO to kilkadziesiąt lat ewolucji i zmiany priorytetów tego posiadającego ogromy...
01-21-2026
„...zrozumiał nagle, że drgania skrzydeł pszczół, które zawsze słyszał, to muzyka. Muzyka, która błogosławi światu, która gromadzi skrzętnie blaski życia, jest właściwie jego działaniem. Musiał tam wrócić”. (s. 459)
Urocza opowieść o istotności muzyki. Urocza, bo przesłodzona i do bólu przewidywalna....
01-13-2026
Trzy, bardzo odmienne, powieści „muzyczne”, i trzy cytaty obrazujące tę odmienność, która okazuje się absolutnie pozorna.
Bohumil Hrabal w „Muzyce świata całego”, często tłumaczonej, jako „Skarby świata całego”, jednym z najbardziej poruszających tekstów o przemijaniu wśród dźwięków codzienności, dotyka...
01-12-2026
Z racji swojej potęgi, doświadczeń historycznych i umiejscowienia w geopolitycznej układance na czele świata zachodniego USA odgrywa istotną rolę na arenie międzynarodowej, również jako strażnik ładu i zasad. Momentem szczytowym tego zjawiska była operacja „Pustynna Burza”, od której rozpoczęcia mija w...
01-06-2026
/[życie] jest sekwencją chwil, które nazywamy „teraz”. Możemy żyć tylko tu i teraz. Nasze życie istnieje tylko w chwilach. Dorośli, którzy o tym nie wiedzą, próbują narzucić młodym koncepcję liniowego życia. Wydaje im się, że pójście tradycyjną drogą – dobra uczelnia, wielka firma, zasobny dom – pozwala wieść...
12-29-2025
Kończy się kolejny rok, mija też właśnie połowa obecnej dekady lat dwudziestych XXI wieku. Inaczej niż na początku dziesięciolecia, możemy powiedzieć już coś więcej o tym, co się wydarzyło i jaki charakter ma epoka, w której żyjemy. I choć analogie w myśleniu o historii bywają niebezpieczne, zastanowić...
12-29-2025
/Jednak najczęstszym objawem głupoty, wręcz można powiedzieć, jej współczesnym przejawem, jest przeciętność. Mądrość ma odwagę sprzeciwić się przeciętności i banalności. Jej diagnostą był hiszpański filozof i pisarz J. Ortega y Gasset: „Być może mylę się, ale wydaje mi się, że obecnie pisarz, kiedy bierze do ręki...
12-22-2025
Inspiracje, sugestie i propozycje literackie w recenzjach książek pojawiają się w Monitorze już 32 lata. To wystarczająco długo, by zdać sobie sprawę z wpływu, jaki Monitor ma na czytelnictwo w Chicago i okolicach. Można z całą pewnością zaryzykować tezę, że bez tego tygodnika ilość czytających w Illinois byłaby...
12-17-2025
„Myślenie zawsze zaczyna się od czytania. To za pośrednictwem kultury, to znaczy za pośrednictwem czytania i interpretacji tekstów, dokonuje się rozwój duchowy człowieka, budzi wrażliwość i kształtuje wyobraźnia. Czytanie poszerza naszą świadomość”. (T. Gadacz, O ulotności życia)
Jednym z...
12-15-2025
Kryzys z grudnia 1970 r. w PRL był w pierwszej kolejności wynikiem nieefektywności gospodarczej. Gwałtowność wybuchu spowodowana była jednak także brakiem efektywnej komunikacji społeczeństwa z rządzącymi oraz wewnątrzpartyjnymi grami o władzę. W tych okolicznościach 55 lat temu na Wybrzeżu zmarło 42...
12-10-2025
“Popatrz na mnie, gdy już cię nie będzie,choćbym był tu dopiero wtedy, gdy odejdę”
(Roberto Juarroz, przekł. Marta Eloy Cichocka)
Ten, zupełnie niezwykły, cytat otwiera zbiór esejów Grzegorza Jankowicza, Pojedynek wokół pustki. Jak to, cudownie i tajemniczo zaplątane, zdanie interpretować?...
12-03-2025
Co jakiś czas przy okazji wydarzeń na arenie międzynarodowej wraca temat wpływowych osób, które czują dziwną sympatię do Rosji, występując w obronie jej interesów i tłumacząc, że z Moskwą trzeba się liczyć i uwzględniać jej miejsce w wielkiej grze mocarstw. Historia pokazuje, że nie jest to tak nowe...
12-02-2025
„Problem jest głębszy, czyli filozoficzny, chociaż nowożytność gardzi filozofią, twierdząc, że opinienie mają wpływu na pragmatycznie pojmowaną rzeczywistość. Mało kto ma odwagę zasugerować, że problemy społeczne czy ekonomiczne trzeba by rozwiązać na poziomie filozofii”. (Droga orła, s....
11-25-2025
„Dziś rzeczy nawet nie są zimne. Nie mają w sobie ani chłodu, ani ciepła. Są jak gdyby sparaliżowane. Wszelka żywotność z nich ucieka. Nie stają nam naprzeciw. Nie są to przeciw-ciała. Kto czuje się dziś obserwowany lub zagadywany przez rzeczy? Kto spogląda rzeczom w twarz?” (s. 89)
Kolejna książka...
11-18-2025
„A czasem pamięć prowadzi do opowiadania, które utrwali ją na wieczność. Po to właśnie są opowiadania. Opowiadania są po to, by łączyć przeszłość z przyszłością. Opowiadania są dla tych późnych godzin wieczornych, kiedy nie możesz sobie przypomnieć, jak przedostałeś się stamtąd, gdzie byłeś, tu, gdzie jesteś....
11-17-2025
Wzajemne relacje pomiędzy USA i Wenezuelą – od dawna złe – w ostatnim czasie w istotny sposób pogorszyły się, i to do tego stopnia, że tematem dyskusji medialnych stała się amerykańska interwencja zbrojna w tym kraju. Chociaż bezpośrednich przyczyn obecnego kryzysu szukać należy w teraźniejszości i bardzo...
11-11-2025
Niby nic odkrywczego i nic, co wykraczałoby poza normę w opisie sytuacji granicznych, bo to przecież one wyrzucają nas w rejony wykraczające poza tu i teraz, aczkolwiek zdanie to, wyjęte z opowiadania „Po czym poznać prawdziwą historię z wojny”, umieszczonego w wyborze powiadań Tima O’Brien’a, idealnie określa to,...
11-05-2025
„...panowała dziwna atmosfera przejściowości, wszyscy zatrudniali się tu jakby tymczasowo, tylko do chwili, aż znowu zacznie im iść jako tako życiowa karta. Ten dzień w oczywisty sposób nigdy nie nadchodził, a suma osobistych i systemowych marazmów ciągle rosła. Ale nam to nie przeszkadzało”. (s....
11-03-2025
Trudno o bardziej głęboki w swojej wymowie symbol wojny, śmierci i pamiętania: mogiła-pomnik, w której pochowano zwłoki żołnierza o nieznanej tożsamości poległego w okrutnym konflikcie zbrojnym, który reprezentuje wszystkich mu podobnych. Niedawno minęła setna rocznica powstania Grobu Nieznanego Żołnierza...
10-28-2025
„Naprawdę dobre, naprawdę spoko, naprawdę może bye” (Magiczna rana)
Dziesięć opowiadań głęboko zanurzonych w polszczyźnie tu i teraz, która definiuje wszystko to, co jest w tym zbiorze. A co w nim jest? To, co u Doroty Masłowskiej charakterystyczne: skrzecząca rzeczywistość, której różne realizacje...