Living Trust to jedno z najbardziej elastycznych i praktycznych narzędzi planowania majątku na wypadek swojej śmierci. Oto, co warto o nim wiedzieć.
Co to jest Living Trust
Trust to szczególna umowa dotycząca majątku, w której uczestniczą trzy strony:
- donator (grantor) – osoba tworząca trust i przekazująca do niego majątek,
- powiernik (trustee) – osoba zarządzająca tym majątkiem,
- beneficjent (beneficiary) – osoba, która otrzyma majątek zgodnie z zasadami trustu.
W przypadku Living Trust (trustu za życia) donator i powiernik to zazwyczaj ta sama osoba. Przenosisz do trustu swój majątek, zachowujesz nad nim pełną kontrolę, a po twojej śmierci przechodzi on bezpośrednio na wskazanych beneficjentów. To odróżnia Living Trust od trustu testamentowego, który zaczyna działać dopiero po śmierci.
Skoro sam jesteś powiernikiem założonego przez siebie trustu, masz pełną kontrolę nad nim i nad majątkiem, który tam przeniosłeś. Możesz dodać do niego składniki majątkowe lub je sprzedać. Możesz zmienić beneficjenta, zmienić warunki trustu, a nawet go anulować, co czyni trust odwołalnym (revocable).
Nie musisz być swoim własnym powiernikiem, możesz na powiernika wyznaczyć dorosłe dzieci, prawnika lub finansową instytucję. Większość ludzi wyznacza na powierników siebie, a dorosłe dzieci lub zaufanych przyjaciół – jako zastępczych powierników (alternate trustees).
Pary małżeńskie mogą założyć wspólny Living Trust, którego obydwoje są równoprawnymi powiernikami.
Powody stworzenia Living Trust
Łatwość sukcesji majątkowej. Majątek zarejestrowany na trust unika probacji – sądowej procedury zatwierdzenia testamentu. Na przykład, jeżeli tytuł własności domu opiewa na trust, to po twojej śmierci dom przechodzi na wyznaczonego przez ciebie beneficjenta bezpośrednio, bez ingerencji sądu spadkowego. Gdybyś posiadał majątek w kilku stanach, to musiałby on przejść przez probację w każdym z nich oddzielnie. W takiej sytuacji Living Trust jest bardzo pomocny, bo oszczędza dużo czasu, pieniędzy i fatygi.
Wyznaczenie opiekunów nieletnich dzieci. Tylko w testamencie można wyznaczyć prawnych opiekunów nieletnich dzieci. Należy więc mieć testament, który zawsze powinien towarzyszyć dokumentowi Living Trust. W Living Trust natomiast warto wyznaczyć opiekunów majątku dzieci (property guardians). W ten sposób dwie różne osoby będą sprawować opiekę nad dziećmi: jedna będzie ich prawnym opiekunem, a druga opiekunem ich pieniędzy. Powyższy krok ma szczególne uzasadnienie w przypadku rozwodu, gdy obawiasz się, że były współmałżonek zechce obalić twój testament, w którym wyznaczyłeś opiekuna majątku. Jeżeli property guardian będzie wyznaczony w Living Trust, to podważenie twej decyzji będzie prawie niemożliwe.
Wyznaczenie spadkobierców majątku. W Living Trust rozporządzasz swoim majątkiem na wypadek swojej śmierci, wyznaczając beneficjenta lub beneficjentów. Wolno ci wymienić w truście jakieś warunki, które beneficjent musi spełnić, by otrzymać majątek.
Wyznaczenie zarządcy (powiernika) majątku na czas twojej niepełnosprawności. Twój trust zabezpiecza ciebie również za twego życia, na wypadek niepełnosprawności. Oprócz siebie wyznaczasz również zastępcę (successor trustee). Jeżeli staniesz się niezdolny do czynności prawnych, zarządzanie twoimi sprawami przejmuje powiernik – zastępca. Oprócz tego możesz podać mu dokładne instrukcje co do tego, jak chcesz być traktowany w przypadku niepełnosprawności i podać rodzinie dyspozycje na wypadek swojej śmierci. Powiernik – zastępca przejmuje obowiązki również wtedy, gdy ty nie zechcesz ich wykonywać, czy to z powodu starszego wieku czy... przedłużonych wakacji.
Wyznaczenie wykonawcy testamentu. W Living Trust możesz wyznaczyć osobę, która wykona twoje zarządzenia testamentowe.
Zalety Living Trust
Możność zrealizowania powyższych celów jest olbrzymią zaletą Living Trust. Ale dochodzą jeszcze inne plusy.
Proste rozliczenie podatkowe. Podatki od dochodu przynoszonego przez majątek trustu rozliczasz na własnym zeznaniu podatkowym, pod warunkiem, że cały twój majątek jest w USA i że sam jesteś powiernikiem trustu. Innymi słowy, przeniesienie przedmiotów majątkowych (kont bankowych, maklerskich, nieruchomości) nie zmienia twego rozliczenia podatkowego. Unikasz w ten sposób kłopotliwych oświadczeń na formularzu IRS Form 1041, U.S. Income Tax Return for Estates and Trusts.
Trudny do obalenia. W odróżnieniu od testamentów czasami podważanych przez niezadowolonych krewnych, Living Trust jest bardzo trudny do zakwestionowania. Warto zamieścić w nim klauzulę wydziedziczającą każdego, kto zechce obalić trust.
Zachowanie prywatności. Living Trust w połączeniu z testamentem, zwanym pour-over-will, rozporządzającym resztą masy spadkowej, jest skuteczną metodą na zachowanie prywatności. Twoje rozporządzenia pozostaną niedostępne dla osób trzecich, w odróżnieniu od typowego testamentu, przechodzącego przez sądową procedurę probacji, który pozostaje do publicznego wglądu.
Można oszczędzić na podatkach spadkowych, ale tylko wtedy, gdy zastosuje się dodatkowe strategie. Sam w sobie Living Trust nie oszczędzi nam ani podatków dochodowych ani spadkowych.
Wady Living Trust
Koszt. Living Trust, jak i inne trusty, zakłada się przeważnie przy pomocy prawnika, co bywa dosyć kosztowne, mimo tego, że prawnicy mają programy komputerowe do spisania trustu. Można też trust założyć samodzielnie, przy pomocy internetowego serwisu, o czym dalej, ale wtedy trzeba wiedzieć, co się robi. Trust wymaga przerejestrowania wszystkich składników majątkowych na nazwę trustu. W sumie, Living Trust jest godny polecenia tylko w niektórych sytuacjach, przede wszystkim wtedy, gdy twoim priorytetem jest uniknięcie probacji, a nie możesz tego uczynić prostszymi sposobami (współwłasność, wyznaczenie beneficjenta).
Brak sądowego nadzoru. Cecha, która przyciąga jednych do Living Trust, dla innych może być wadą. Powierzasz realizację twoich dyspozycji powiernikowi i jest możliwe, że uczyni on coś, co nie leży w najlepszym interesie twoim i twojej rodziny. Ażeby zabezpieczyć się przed taką ewentualnością, warto wyznaczyć drugiego powiernika (co-trustee) w osobie krewnego czy zaufanego przyjaciela.
Potrzebny może być testament. Wszystkie składniki majątku nieujęte w Living Trust zostaną przekazane przez testament, jeżeli go spiszesz. Testament ten będzie musiał przejść przez probację. Wszystko, co nie znajdzie się w Living Trust lub nie będzie miało wskazanego beneficjenta, będzie podlegać probacji.
Nie chroni przed wierzycielami. Trust ten jest odwracalny, a ty jesteś jego powiernikiem, więc prawo uważa, że nadal jesteś odpowiedzialny za długi, a wierzyciele mogą dochodzić należności z majątku trustu. Po twojej śmierci nie ma limitu czasowego, w jakim wierzyciele mogą zgłaszać swoje roszczenia. Oczywiście, niewiele osób obawia się procesów sądowych po śmierci, ale biznesmeni czy przedstawiciele pewnych zawodów mogą rozważyć przekazanie części swego majątku drogą testamentalną, by prawidłowo poinformować o probacji wierzycieli. Porozmawiaj z prawnikiem.
Jak spisać Living Trust
Udaj się do prawnika, szczególnie, jeżeli jesteś majętny. Ale można taniej. Wydawnictwo NOLO oferuje usługę Online Living Trust za kilkadziesiąt dolarów. www.nolo.com/products/wills-trusts/living-trusts. Living Trust, również ważny w dowolnym stanie, możesz też sporządzić w sieci w LegalZoom albo w RocketLawyer.
Elżbieta Baumgartner
Elżbieta Baumgartner jest autorką wielu książek-poradników m.in. “Planowanie spadkowe”, „Jak chować pieniądze przed fiskusem”. Są one dostępne w D&Z House of Books, 5507 W. Belmont Ave., Chicago, oraz w wersji elektronicznej na witrynie Poradnika Sukces, www.PoradnikSukces.com, 1-718-224-3492.
