Wielu z nas straciło kontakt z oszczędną mądrością pokolenia naszych dziadków. Jednak w obliczu narastającej presji finansowej i obaw o środowisko, teraz może być pora, aby przywrócić niektóre z tych oszczędnych nawyków z minionych lat. Patrząc wstecz na praktyczne, pomysłowe sposoby życia poprzednich pokoleń, możemy na nowo odkryć cenne strategie oszczędzania pieniędzy i bardziej zrównoważonego życia we współczesnych czasach.
Nie wyrzucaj – wykorzystaj
Gdy widzimy ogromne kubły śmieci co kilka dni wyrzucane przez Amerykanów, wracamy pamięcią do sytuacji naszych rodziców czy dziadków. Dorastali w trudnej sytuacji materialnej i nauczyli się niemarnowania żywności i głębokiego poszanowania dla tego, co mają. Kiedyś w domu nie mogła zmarnować się ani jedna kromka chleba, czy ziemniaczek. Częściowo wynikało to z trudnego dostępu do różnych towarów, ale także z szacunku dla własnej i cudzej pracy wytwórczej.
Warto zaprzestać wyrzucania jedzenia. Pozostałości można łatwo przemienić następnego dnia na inne dania: z resztek warzyw zrobić zapiekankę z makaronem, resztki mięsa wrzucić do zupy, czerstwe pieczywo przemienić na grzanki albo tartą bułkę.
Przyjrzyj się przedmiotom przeznaczonym do wyrzucenia. Czy naprawdę nie mogą posłużyć jeszcze jakiś czas? Może warto je spróbować naprawić lub komuś oddać?
Opanowanie sztuki naprawiania
W przeszłości, gdy ubrania się rozrywały lub sprzęt się psuł, pierwszym odruchem było ich naprawianie, zamiast pospiesznego wymieniania. Ludzie rutynowo łatali podarte dżinsy, cerowane skarpetki i naprawiali tostery. To nie tylko oszczędzało pieniądze – zmniejszało też ilość odpadów i wydłużało żywotność rzeczy.
Badania wykazują, że gdybyśmy dziś przywrócili ten nawyk, wtedy naprawa przedmiotów gospodarstwa domowego zamiast natychmiastowej wymiany mogłaby obniżyć roczne wydatki o prawie jedną trzecią. Oczywiście, niektóre naprawy wymagają specjalistycznych umiejętności, ale często podstawowe szycie lub majsterkowanie plus odrobina kreatywnego rozwiązywania problemów i mogą zdziałać cuda.
Przyjmowanie towarów z drugiej ręki i z odzysku
Jednym ze sposobów na oszczędne życie jest kupowanie dobrej jakości używanych przedmiotów tak często, jak to możliwe. Robiąc zakupy w sklepach z artykułami używanymi, komisach, na internetowych targowiskach i wyprzedażach garażowych, możesz kupić przedmioty za mały procent ich ceny detalicznej - czasami za grosze. Albo jeśli w twojej okolicy działa grupa Buy Nothing, Craigslist lub Freecycle, często możesz znaleźć potrzebne ci przedmioty za darmo.
Szczególny sens ma nabywanie używanych rzeczy dziecięcych. Ubranka, zabawki, wózki, książeczki dezaktualizują się szybko, bo dzieci rosną. Czasami nawet są z metkami, bo nie były używane. Warto przyjrzeć się używanym narzędziom, które będziesz używać okazjonalnie.
Sporo oszczędzisz na używanym kilkuletnim samochodzie, który jest w dobrej formie. Samochody mogą stracić do 20% swojej wartości w pierwszym roku i około 15% więcej rocznie do piątego roku. Odnowiony (refurbished) smartfon poprzedniej generacji nabędziesz za 1/3 ceny wypasionego najnowszego modelu, a funkcje będzie miał bardzo podobne.
Zawsze będą pewne przedmioty, które wolisz kupować nowe, ale w kategoriach, w których ma sens zakup z drugiej ręki, skorzystaj z tej opcji przed zakupem nowego. Może to nie tylko pomóc ci zaoszczędzić pieniądze, ale jest również dobre dla środowiska.
Gotowanie od podstaw
Wraz z rozwojem wygodnych dań i aplikacji do zamawiania jedzenia na wynos, wiele osób zapomniało o gotowaniu od podstaw z naturalnych surowych składników. Dla nich przygotowanie obiadu polega na odgrzaniu zawartości pudełka z Costco. Tak nie musi być.
Jak najczęściej gotuj w domu. To nie jest ani trudne ani nadto pracochłonne. Posiłek przygotowany w domu jest znacznie tańszy niż obiad w restauracji lub gotowe danie zakupione na wynos. Ponadto jest zdrowszy. Co więcej, jeśli będziesz starał się kupować produkty sezonowe zaoszczędzisz jeszcze więcej, a posiłki będą świeże i smaczne.
Pielęgnowanie ogródka
W przeszłości każda rodzina miała jakiś przydomowy ogródek czy poletko. W Stanach Zjednoczonych w latach 40., w szczytowym okresie wojennej oszczędności, prawie 40% owoców i warzyw pochodziło z przydomowych „ogrodów zwycięstwa”.
Choć czasy się zmieniły, uprawa nawet niewielkiej ilości warzyw i ziół może przynieść dużo korzyści. Badania pokazują, że ogrodnicy domowi mogą zaoszczędzić średnio 70 dol. miesięcznie na rachunkach za artykuły spożywcze w szczycie sezonu wegetacyjnego. Oszczędności, to nie wszystko, bo ogródek daje wygodę, okazję do ruchu na świeżym powietrzu i satysfakcję.
Kupowanie sezonowej żywności
Nasi przodkowie zawsze jadali sezonowe lokalne plony. Gdy owoców, warzyw było pod dostatkiem, to je konserwowano, by używać je w miesiącach zimowych. Ta zasada maksymalnego wykorzystania sezonowych bogactw nadal jest mądra, szczególnie jeżeli masz ogródek, albo możesz produkty kupić hurtem od farmera.
Eksperci szacują, że domowe przetwory i mrożenie mogą zmniejszyć rachunek za wiele owoców i warzyw o połowę w porównaniu z kupowaniem gotowych wersji przez cały rok. A jeśli robi się to dobrze, przetwory zachowują większość smaku i wartości odżywczych.
Picie wody z kranu
Zainstaluj sobie filtr wodny i pij wodę z kranu, zamiast kupować słodzone dziwne napoje. Nawet jeżeli kupujesz zwykłą wodę w sklepie, to jest ona butelkowana gdzieś daleko, zapakowana w plastikowe butelki, ładowana skrzynie, owinięta folią, transportowana na dużą odległość, powodując emisję dwutlenku węgla do atmosfery. Butelki, nawet wrzucone do zielonego pojemnika, rzadko podlegają recyklingowi i powiększają wysypiska śmieci. Tymczasem w twoim kranie płynie prawie bezpłatna woda o dobrym składzie mineralnym, która przeważnie spełnia normy wody zdatnej do picia bez przegotowania.
Zrezygnuj z wody butelkowanej na rzecz wody z kranu. Oszczędzisz pieniądze, czas, wysiłek związany z wnoszeniem wielopaków wody po schodach i środowisko naturalne.
Kultywowanie uważnej konsumpcji
Być może najważniejszym oszczędnym nawykiem, jaki możemy zapożyczyć z przeszłości, jest sztuka uważnej konsumpcji. Przed wypchanymi szafami i długami na kartach kredytowych panowała mądrość: „Wykorzystaj to, zużyj to, bądź zadowolony lub obejdź się bez”. Okazuje się, że to celowe podejście do wydatków jest decydujące zarówno dla naszego budżetu, jak i spokoju ducha. Wiele badań powiązało uważną konsumpcję z doskonałą stabilnością finansową i ogólną satysfakcją z życia.
Elżbieta Baumgartner
Elżbieta Baumgartner jest autorką wielu książek-poradników, m.in. książki pt. m.in. “Ubezpieczenie społeczne Social Security”, „Życie od nowa” oraz „Amerykańskie emerytury”, poświęconej indywidualnym programom emerytalnym. Są one dostępne w D&Z House of Books, 5507 W. Belmont Ave., Chicago oraz w wersji elektronicznej w witrynie Poradnika Sukces: www.PoradnikSukces.com. tel. 1-718-224-3492.
