----- Reklama -----

Ogłoszenia, felietony, informacje Polonijne - Tygodnik Monitor

16 listopada 2026

Udostępnij znajomym:

Amerykański dług federalny znajdujący się w rękach inwestorów osiągnął równowartość całej gospodarki USA, a dług całkowity już ją przegonił. To granica, która jeszcze niedawno budziłaby poważny niepokój. Przez ostatnie ćwierć wieku Waszyngton wielokrotnie obniżał podatki, nie ograniczając odpowiednio wydatków, a powstałą różnicę pokrywał kolejnymi pożyczkami. Teraz coraz większą część budżetu pochłaniają same odsetki. A rachunek za te decyzje zapłacą również zwykli Amerykanie.

Amerykański dług publiczny przekroczył kolejną symboliczną granicę. Zadłużenie federalne znajdujące się w rękach inwestorów wynosi około 32 biliony dolarów (ang. 32 trillion), czyli tyle, ile Stany Zjednoczone wytwarzają w ciągu całego roku. Całkowity dług federalny jest jeszcze większy i przekracza 40 bilionów.

Jeszcze niedawno takie liczby wywołałyby polityczną burzę. Dziś niemal nikogo nie dziwią. Amerykanie bardziej przejmują się cenami żywności, mieszkań i ubezpieczeń niż astronomicznym zadłużeniem Waszyngtonu. Problem w tym, że jedno coraz mocniej wiąże się z drugim.

Ćwierć wieku obniżania podatków

Ostatni raz amerykański rząd zakończył rok budżetowy nadwyżką w 2000 roku, pod koniec prezydentury Billa Clintona. Od tego czasu federalny budżet każdego roku zamykał się deficytem, zadłużenie w dłuższej perspektywie rosło, a jedną z głównych przyczyn były kolejne obniżki podatków, przeprowadzane przede wszystkim przez republikańskie administracje.

Według analizy Center for American Progress, opartej na danych Kongresowego Biura Budżetowego (CBO), zmiany podatkowe wprowadzone od 2001 roku zwiększyły dług o ponad 10 bilionów dolarów. Autorzy analizy wskazują, że bez tych decyzji zadłużenie w stosunku do wielkości gospodarki mogłoby się zmniejszać.

Pierwsze duże cięcia przeprowadził George W. Bush, argumentując, że nadwyżkę budżetową należy częściowo zwrócić podatnikom. Kiedy po latach ulgi miały wygasnąć, Barack Obama zgodził się na utrzymanie większości z nich, przywracając jednak wyższe podatki dla najbogatszych. Donald Trump w 2017 roku wprowadził kolejne obniżki, a w 2025 roku republikanie zdecydowali o utrzymaniu większości tych rozwiązań na stałe.

Tylko ta ostatnia decyzja, według szacunków CBO, zwiększy deficyty o kolejne 3,4 biliona dolarów w ciągu dziesięciu lat.

Nie oznacza to, że za całe zadłużenie odpowiadają wyłącznie republikanie. Obie partie popierały kosztowne programy, a kolejne administracje zwiększały wydatki na obronność, ochronę zdrowia i pomoc gospodarczą. Jednak największe obniżki podatków ostatniego ćwierćwiecza wprowadzano przede wszystkim za rządów republikanów, nie zapewniając jednocześnie odpowiednich oszczędności w budżecie.

Odsetki zjadają budżet

Przez wiele lat Ameryka mogła stosunkowo tanio pożyczać pieniądze. Niskie stopy procentowe sprawiały, że nawet rosnący dług nie był tak dotkliwym obciążeniem.

Dziś sytuacja wygląda inaczej. Rząd musi refinansować stare zobowiązania i zaciągać nowe po wyższych kosztach. W rezultacie coraz więcej pieniędzy podatników trafia do posiadaczy obligacji zamiast na infrastrukturę, programy społeczne czy inne potrzeby publiczne.

Rosnące potrzeby pożyczkowe państwa mogą również wywierać presję na oprocentowanie kredytów hipotecznych i innych pożyczek. Nie jest to zależność automatyczna, ale przy wysokich stopach procentowych zadłużenie państwa staje się problemem odczuwalnym także w domowych budżetach.

Czy można jeszcze zatrzymać ten proces?

Ekonomiści podkreślają, że sam rozmiar długu nie przesądza o katastrofie. Ważniejsze jest to, czy gospodarka rozwija się wystarczająco szybko, by państwo mogło obsługiwać swoje zobowiązania. Stany Zjednoczone mają tu przewagę nad wieloma krajami, czyli ogromną gospodarkę i dolara, który pozostaje najważniejszą walutą światowych rezerw.

Dług równy całorocznej wartości amerykańskiej gospodarki nie oznacza, że Stany Zjednoczone stoją na krawędzi bankructwa. Oznacza jednak, że dalsze zadłużanie będzie coraz trudniejsze i droższe. Według prognoz CBO do 2034 roku dług może sięgnąć 116 proc. PKB. Innymi słowy, będzie rósł szybciej niż gospodarka, która ma go utrzymywać.

Zatrzymanie tego procesu będzie wymagało trudnych decyzji dotyczących wydatków państwa, polityki podatkowej i sposobów pobudzania gospodarki. Jedni ekonomiści wskazują na konieczność ograniczenia wydatków, inni na zwiększenie dochodów budżetowych, a jeszcze inni podkreślają znaczenie szybszego wzrostu gospodarczego. Nie ma jednej prostej recepty. Pewne jest natomiast, że im dłużej Waszyngton odkłada uporządkowanie finansów publicznych, tym większą część budżetu pochłaniają koszty wcześniejszych decyzji.

----- Reklama -----

POLONEZ_main_banner_2026_10

----- Reklama -----

POLONEZ_main_banner_2026_10

----- Reklama -----

SOBCZAK MEDICARE 2026 300 X 600 wersja 1

----- Reklama -----

Zobacz nowy numer Gazety Monitor
Zobacz nowy numer Gazety Monitor