W tureckiej Antalyi rozpoczyna się dwutygodniowa konferencja klimatyczna ONZ. Rozmowy odbędą się w cieniu trwającej od dziewięciu miesięcy wojny USA i Izraela z Iranem. Zamknięcie cieśniny Ormuz i gwałtowny wzrost cen ropy oraz gazu pokazały, jak podatna na wstrząsy jest gospodarka uzależniona od paliw kopalnych.
Tegoroczny kryzys różni się jednak od tego z lat 70. oraz tego, który nastąpił po inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 roku. Jak zauważa Kingsmill Bond, analityk ośrodka Ember, kraje mają dziś do dyspozycji stosunkowo tanie rozwiązania, takie jak panele słoneczne, akumulatory i samochody elektryczne.
W ostatnich miesiącach wiele państw przyspieszyło inwestycje w te technologie, w dużej mierze produkowane w Chinach. Pozwalają one ograniczyć emisje i zmniejszyć zależność od dostaw ropy i gazu. Zdaniem Bonda właśnie argument ekonomiczny może ułatwić osiągnięcie porozumienia w Antalyi.
Więcej prądu w transporcie i gospodarce
Jednym z głównych tematów COP31 będzie elektryfikacja, czyli zastępowanie paliw prądem między innymi w transporcie. Według Bonda celem jest zwiększenie udziału energii elektrycznej w światowym zużyciu energii z około 23 proc. obecnie do około 35 proc. w 2035 roku.
Dla ograniczenia emisji znaczenie ma również to, skąd pochodzi dodatkowy prąd. W ostatnich latach przybywało mocy w energetyce słonecznej i wiatrowej, a analiza firmy Lazard wskazuje, że duże instalacje tego typu mogą wytwarzać energię taniej niż elektrownie gazowe i węglowe. Li Shuo z Asia Society Policy Institute podkreśla, że większy udział odnawialnych źródeł pozwoli szybciej ograniczać emisje.
Spór o odejście od paliw kopalnych
Wiele państw uważa, że dotychczasowe negocjacje ONZ przyniosły zbyt mało postępów w ograniczaniu spalania ropy, gazu i węgla, które jest główną przyczyną zmian klimatu. Producenci paliw kopalnych, w tym Arabia Saudyjska i Rosja, od lat sprzeciwiają się zapisom na ten temat w końcowych porozumieniach konferencji.
W kwietniu ponad 50 krajów spotkało się na osobnej konferencji poświęconej stopniowemu odchodzeniu od paliw kopalnych. Ponad 25 z nich pracuje nad prawnie wiążącym traktatem, który miałby przyspieszyć ten proces. Organizatorzy traktują inicjatywę jako uzupełnienie rozmów ONZ, a jej zwolennicy liczą, że w Antalyi dołączą do nich kolejne państwa.
USA bez oficjalnej delegacji
Departament Stanu poinformował NPR, że Stany Zjednoczone nie wyślą oficjalnej delegacji na COP31. Podobnie było podczas ubiegłorocznej konferencji w Brazylii. Administracja Donalda Trumpa wycofuje wsparcie dla samochodów elektrycznych oraz energetyki słonecznej i wiatrowej, łagodzi przepisy dotyczące emisji gazów cieplarnianych i wstrzymuje projekty związane z odnawialnymi źródłami energii.
Do Antalyi wybierają się jednak niektórzy demokratyczni członkowie Kongresu, w tym senator Sheldon Whitehouse z Rhode Island. Zapowiada on, że w rozmowach poruszy kwestię paliw kopalnych i możliwości wprowadzenia opłat za emisje dwutlenku węgla. Jego zdaniem ograniczenie zmian klimatu będzie trudne, dopóki przemysł paliw kopalnych może emitować gazy cieplarniane bez ponoszenia kosztów.
