05-04-2026
Józef Piłsudski był postacią niezwykle zasłużoną dla odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. i ukształtowania międzywojennej państwowości. Cieniem na jego biografii kładą się jednak wydarzenia z maja 1926 r., kiedy siłą obalił legalne władze Rzeczpospolitej i przejął rządy w kraju, wprowadzając nad Wisłą...
04-30-2026
3 maja minęła 231. rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja – jednego z najważniejszych dokumentów w historii Polski, uznawanego za drugi na świecie (po amerykańskiej) tego typu nowoczesny akt określający ustrój państwa.
Polska w XVIII wieku znajdowała się w głębokim kryzysie. Osłabiona po...
04-28-2026
Opowiadania Tobiasa Wolffa, który zamęczał matkę, by nazywała go Jack, bo to pozwalało mu być w powiewie talentu uwielbianego Jacka Londona, zebrane w tomie „Oto początek naszej historii” – stawiają nas, w swej intensywnej codzienności, w horyzoncie pytania: kim jest człowiek? To pytanie skądinąd jest...
04-22-2026
„Nie mamy nic już sobie do powiedzenia, co nas bardzo zbliża” (Tylko durnie…)
Kolejna, językowo orzeźwiająca, powieść Zyty Rudzkiej, w której na nowo pojawia się to, co już wcześniej było: intensywna w zamiarach i działaniach bohaterka, niekoniecznie przychylne otoczenie, zdecydowanie niebanalne życie...
04-21-2026
Ostatnie, mówiąc eufemistycznie, „nieporozumienia” między amerykańskim prezydentem a pochodzącym z USA papieżem stały się źródłem licznych komentarzy i kontrowersji. Osobie myślącej historycznie mogły one przypomnieć jeden z ważnych tematów dziejów: konflikt papiestwa z władzą świecką.
Przy czym oczywiście...
04-09-2026
Wojna z Iranem przyczyniła się w niewątpliwy sposób do popularyzacji wiedzy geograficznej – nie tylko Amerykanie dowiedzieli się, gdzie leży (i jakie znacznie) ma Cieśnina Ormuz. Na Zatokę Perską, dziś teatr działań wojennych, a do niedawna symbol bogactwa i sukcesu, zwrócone są oczy całego świata. Skąd...
04-08-2026
„Mądre terapeutyczne powiedzenie głosi, że przestać pić to żaden problem; sztuką jest pić nie zacząć. Do tego przydają się wszystkie narzędzia, które zdobyliśmy na drodze do trzeźwości”. (s. 55)
Bardzo osobisty i jednocześnie absolutnie niekonfesyjny przewodnik po dojrzalej trzeźwości, wrzuca nas w świat...
03-31-2026
„Podczas terapii proponuję pacjentom następujące ćwiczenie. Pytam, ile razy w ostatnim czasie powiedzieli „tak”, kiedy mieli ochotę powiedzieć „nie”. (Niech ja będzie z tobą, s. 200)
Jeden trzyliterowy wyraz, a jaka potęga! TAK niekoniecznie musi przenosić góry, ale wypowiedziane, pociąga za sobą...
03-24-2026
Zagłada Żydów w czasie II wojny światowej była koszmarem. W najczarniejszej chwili wszechogarniającej śmierci znaleźli się jednak ludzie, którzy wykazali się wyjątkowym człowieczeństwem, na serio ryzykując przy tym życie. 24 marca to w Polsce dzień upamiętniający ich odwagę i...
03-24-2026
„Jesteśmy ślepi na wszystko, co mogłoby nam udowodnić, że się mylimy. To rzecz ludzka. Nie jesteśmy racjonalni”. (Anomalia)
Hervé Le Tellier w Anomalii otwiera nam oczy szeroko zamknięte na to, czym zarządzać ma protokół 42 - a czym ma zarządzać? Wszystkim tym, co wykracza poza dotychczasowe ramy. Można...
03-18-2026
“skoro myślę, iż rzeczywistość nie ma w sobie nic rzeczywistego, jak mógłbym uwierzyć, że sny są snami?” (George Perec, Mroczny sklepik, 124 sny)
Cytat z książki Pereca przytoczony jest tu z powodów więcej niż oczywistych; idealnie wpisuje się bowiem w iluzoryczną pewność kategorii „rzeczywistość”, która...
03-11-2026
Nowa wojna USA z Iranem daje okazję do dyskusji, szukania analogii historycznych, osadzania aktualnych wydarzeń w szerszej perspektywie czasowej. Jest to też, jak się wydaje, przyczynek do zastanowienia się nad zjawiskiem praktykowanym przez Stany w poprzednich latach, jakim jest mechanizm siłowej zmiany reżimu...
03-11-2026
Rzecz zachwycająca, która zawsze wykracza poza wiedzę, inteligencję, a nawet geniusz, to niezrozumienie.Victør Miesel, Anomalia
Ten cytat, otwierający pierwszy rozdział powieści, skupia praktycznie cały jej sens. Przewrotny w swym znaczeniu, kieruje nas ku rzeczom...
03-04-2026
„Wszystkie inne ptaki świata – jałowe jastrzębie, bezpańskie kury, głupie gdakacze – będą wieść wyczerpujące, nieszczęsne życie i latać na północ, południe, tam i z powrotem, w poszukiwaniu miejsca na odpoczynek. Lecz nie one. Nie te bogate, fartownekaczki!”. (Co chcesz robić dobrze, s....
02-24-2026
Stany Zjednoczone na lądzie sąsiadują tylko z dwoma państwami – Kanadą i Meksykiem. O ile (do niedawna) relacje z pierwszym z państw były przyjazne, o tyle granica południowa tradycyjnie stanowi dla USA miejsce nie tyle nawet problemów, co wyzwań.
Przypomniano sobie o tym w ostatnich dniach, gdy w Meksyku...
02-24-2026
„Wspólnie nieśli ciężar wspomnień. Brali to, czego inni nie byli już w stanie dźwigać”. (To, co nieśli, s. 24)
Na czym polega niezwykłość tego gatunku i co sprawia, że tak zwane „short stories” wytrącają nas z równowagi, a to wytrącenie może mieć czasem siłę tsunami? Co jest istotą krótkiego tekstu...
02-13-2026
- "Celebrujemy co roku. Wino, muzyka, dobre słodycze".
- "O, koniecznie! I prezent musi być i świece do kolacji".
- "Jako Słowianka w sercu, nie obchodzę. Raczej Noc Kupały".
Tak się gada i powtarza co roku. Jedni, że komercja, inni, że zasypywanie naszej własnej narodowej kultury obcymi...
02-10-2026
/Nie bez powodu dedykuję ten zbiór opowiadań mojej przyjaciółce Sybil Clairborne, koleżance po pisarskim i matczynym fachu. Pewnego dnia w 1957 roku odwiedziłam ją w jej mieszkaniu na czwartym piętrze przy Barrow Street. Zobaczyłam tam na własne oczy jej dwóch mężów niezadowolonych z jajek. Następnie rozmawiałyśmy...
02-10-2026
Tadeusz Kościuszko jest nie tylko polskim bohaterem narodowym – to także symbol polsko-amerykańskiej przyjaźni, której korzenie sięgają czasów narodzin Stanów Zjednoczonych i wojny o uzyskanie niepodległości. Jest to także postać niosąca ze sobą wyraźny, ideowy przekaz.
Kilka dni temu...
02-03-2026
„Spotkałem kiedyś młodego człowieka (23 lata), który nie przeczytał nigdy żadnej książki. A nagle zapragnął. Spytał, co mogę mu polecić na pierwszy raz, żeby nie zraził się do czytania. Bez zastanowienia odparłem: Śmierć pięknych saren. To książka, którą od lat kupuję w ilościach hurtowych i rozdaję znajomym. Bo...