Jeszcze kilka lat temu taki wynik byłby trudny do wyobrażenia. Stany Zjednoczone przez dekady cieszyły się na świecie znacznie lepszym wizerunkiem niż Chiny, zwłaszcza wśród swoich sojuszników. Najnowsze badanie Pew Research Center pokazuje jednak, że ta przewaga zniknęła, a w wielu krajach proporcje odwróciły się na korzyść Pekinu.
To nie tylko zmiana wizerunkowa. Wyniki podobnych badań są uważnie śledzone przez rządy i analityków, ponieważ społeczne nastawienie do poszczególnych państw często przekłada się na poparcie dla współpracy gospodarczej, politycznej czy wojskowej.
Chiny górą w większości badanych krajów
Z 36 krajów i terytoriów objętych badaniem mieszkańcy aż 25 z nich – w tym Kanady, Meksyku oraz większości największych państw Europy Zachodniej, takich jak Francja, Niemcy, Wielka Brytania, Hiszpania czy Włochy – deklarują bardziej pozytywny stosunek do Chin niż do Stanów Zjednoczonych. Tylko w sześciu krajach respondenci nadal oceniają USA lepiej niż Chiny: w Polsce, Izraelu, Japonii, Indiach, Korei Południowej i na Filipinach.
Szczególnie znaczące jest to, że odwrócenie trendu nastąpiło przede wszystkim wśród państw, które przez lata należały do najbliższych sojuszników Waszyngtonu.
Badanie przeprowadzono między lutym a majem 2026 roku. Końcowa część sondażu przypadła na okres wybuchu konfliktu między Stanami Zjednoczonymi, Izraelem i Iranem, który – zdaniem autorek raportu – mógł dodatkowo wpłynąć na oceny respondentów.
Podobna zmiana widoczna jest w ocenach przywódców. W 22 z 36 badanych krajów i terytoriów respondenci bardziej ufają przywódcy Chin Xi Jinpingowi niż prezydentowi USA Donaldowi Trumpowi. Autorzy badania zastrzegają jednak, że w wielu krajach zaufanie do obu polityków pozostaje niskie.
(ciąg dalszy pod zdjęciem)
Prezydent USA Donald Trump i przewodniczący Chin Xi Jinping podczas ceremonii powitania w Pekinie. Fot. Daniel Torok / The White House (United States Government Work)
Przełomowy moment w wieloletnich badaniach
Jak podkreśla Laura Silver, dyrektor ds. badań globalnych postaw w Pew Research i jedna z autorek raportu, to pierwszy w blisko 20-letniej historii badań Pew moment, w którym Chiny wyprzedziły Stany Zjednoczone pod względem pozytywnych ocen. Zdaniem badaczki w przeszłości oceny obu krajów bywały do siebie zbliżone, ale nigdy dotąd Chiny nie cieszyły się wyraźnie lepszym wizerunkiem niż USA.
Silver wskazuje, że na zmianę wpłynęły dwa równoległe procesy: stopniowe zacieranie się w pamięci pandemii COVID-19 oraz pogarszanie się globalnego wizerunku Stanów Zjednoczonych.
Autorzy raportu podkreślają jednak, że poprawa notowań Chin nie oznacza powszechnego entuzjazmu wobec Pekinu. W wielu państwach odsetek pozytywnych ocen Chin nadal nie przekracza połowy badanych. Zmiana wynika przede wszystkim z jednoczesnego pogorszenia opinii o Stanach Zjednoczonych oraz umiarkowanej poprawy ocen Chin.
Dlaczego USA tracą w oczach świata
Zdaniem Laury Silver wybuch konfliktu z Iranem zbiegł się z pogorszeniem opinii o roli Stanów Zjednoczonych jako państwa przyczyniającego się do pokoju i stabilności na świecie. W jej ocenie przełożyło się to również na niższe zaufanie do Donalda Trumpa.
Do pogorszenia międzynarodowego wizerunku USA przyczyniły się – jak zauważa Silver – również inne decyzje administracji Trumpa: żądania przejęcia kontroli nad Grenlandią, amerykańska operacja wojskowaw Wenezueli, a także sposób, w jaki Waszyngton podchodził do konfliktu izraelsko-palestyńskiego w Strefie Gazy.
Badaczka podsumowuje, że działania USA na arenie międzynarodowej w ostatnich miesiącach i latach nie są odbierane pozytywnie przez opinię publiczną na świecie.
Dlaczego Chiny zyskują
Silver zauważa, że Chiny skorzystały nie tylko na tym, że pandemia odchodzi w niepamięć, ale także na bezpośrednim porównaniu z polityką Stanów Zjednoczonych. Jak wskazuje, Pekin jest w wielu miejscach świata postrzegany jako bardziej wiarygodny partner, częściej kojarzony z wkładem w globalny pokój i stabilność niż Waszyngton. Jednocześnie Chiny znacznie częściej niż USA były postrzegane jako kraj mniej ingerujący w sprawy innych państw.
Kanada i Europa: gwałtowny zwrot
Szczególnie wyraźną zmianę nastrojów odnotowano w krajach będących tradycyjnymi sojusznikami USA. W Kanadzie odsetek osób pozytywnie oceniających Stany Zjednoczone spadł z 57% w 2023 roku do zaledwie 33% obecnie. W tym samym czasie sympatia Kanadyjczyków do Chin wzrosła z 14% do 44%. Jeszcze w 2025 roku Kanadyjczycy oceniali oba państwa niemal identycznie.
Na pogorszenie relacji wpłynęły m.in. cła nałożone przez Trumpa na kanadyjskie towary w ubiegłym roku oraz jego wypowiedzi sugerujące, że Kanada mogłaby stać się „51. stanem" USA.
Podobny zwrot nastąpił w kluczowych krajach europejskich – Francji, Niemczech, Hiszpanii, Włoszech, Szwecji i Holandii – gdzie również doszło do odwrócenia proporcji sympatii między Chinami a Stanami Zjednoczonymi.
W Wielkiej Brytanii, gdzie w 2023 roku pozytywny stosunek do USA deklarowało około 6 na 10 badanych, a przewaga nad Chinami wynosiła 32 punkty procentowe, obecnie oceny obu krajów są już praktycznie wyrównane.
Polska wśród wyjątków
Mimo ogólnego odwrócenia światowych nastrojów Polska pozostaje jednym z zaledwie sześciu badanych państw, w których Stany Zjednoczone są nadal oceniane przychylniej niż Chiny. Do tej grupy należą również Izrael, Japonia, Indie, Korea Południowa i Filipiny.
Największą przewagę USA odnotowano w Izraelu – pozytywny stosunek do Stanów Zjednoczonych deklaruje tam około 8 na 10 badanych, podczas gdy do Chin jedynie 19%. Autorzy raportu zaznaczają jednak, że nawet w tych państwach sympatia do USA w ostatnich latach systematycznie słabnie.
Wolności obywatelskie – ostatni atut USA, choć coraz mniejszy
Badanie Pew wskazuje, że Stany Zjednoczone nadal są postrzegane jako kraj bardziej szanujący wolności osobiste obywateli niż Chiny, jednak różnica między obydwoma państwami systematycznie się zmniejsza. Jak podaje raport, wynika to przede wszystkim z faktu, że respondenci niemal we wszystkich badanych krajach rzadziej niż w 2021 roku – gdy Pew ostatni raz zadawał to pytanie – uważają, iż rząd USA respektuje wolności obywatelskie swoich mieszkańców.
Badanie Pew Research Center objęło 42 151 respondentów w 35 krajach. Ankiety przeprowadzono między 8 lutego a 13 maja 2026 roku. Margines błędu, w zależności od kraju, wynosił od 2,3 do 5,5 punktu procentowego.
na podst. Pew Research Center oraz NPR.
