Kilka dni temu administracja Donalda Trumpa wprowadziła zmiany w procesie starania się o pobyt stały dla osób przebywających obecnie w USA. Od ponad 70 lat w USA funkcjonował proces nazywany adjustment of status, dzięki któremu osoby spełniające określone warunki prawne mogły starać się o pobyt stały w USA bez konieczności wyjazdu za granicę.
Proces ten był praktycznie automatyczny. Jeśli tylko osoba spełniała warunki prawne na adjustment of status i nie miała poważniejszych przeszkód typu poważne wykroczenia kryminalne, to proces ten był łatwą i gładką drogą do otrzymania pobytu stałego bez konieczności wyjazdu z USA. Korzystały z tego na przykład osoby, które wjechały do USA legalnie, pozostały nielegalnie i starały się o pobyt stały przez małżeństwo z obywatelem USA lub przez urodzone tutaj dzieci, które skończyły 21 lat. Również osoby, które w USA przebywały legalnie, na przykład na wizie turystycznej, studenckiej lub pracowniczej, również mogły starać się o pobyt stały w USA dzięki temu procesowi.
Kilka dni temu administracja Trumpa ogłosiła duże zmiany w dostępności tego procesu dla osób przebywających w USA. Wbrew informacjom podawanym przez niektóre media, proces adjustment of status nadal jest dostępny, ale będzie ograniczony i znacznie trudniejszy.
Zmiany te dotyczą zarówno osób, które już złożyły aplikacje i obecnie oczekują na interview lub na decyzję, jak i tych, których aplikacje o pobyt stały w USA będą składane w przyszłości.
Stowarzyszenie amerykańskich prawników imigracyjnych wydało pewne instrukcje, zgodnie z którymi prawnicy imigracyjni i ich klienci powinni w świetle tych nowych zmian postępować. Instrukcje te przytaczam poniżej.
Na czym polegają zmiany?
Proces starania się o pobyt stały w USA ma charakter uznaniowy (discretionary), a więc zależy od oceny danego oficera imigracyjnego. Wedle nowych wytycznych regularnym procesem starania się o pobyt stały powinien być wyjazd z USA do swego kraju ojczystego i tam staranie się przez proces konsularny w konsulacie USA. Proces adjustment of status, a więc proces starania się o pobyt stały tutaj na miejscu w USA, ma być od tego momentu drogą wyjątkową i nie powinien zastępować normalnej procedury, a więc wyjazdu do konsulatu. Do tej pory proces starania się o pobyt stały tutaj nie był niczym wyjątkowym. W roku budżetowym 2024 skorzystało z tego procesu ponad 800 tysięcy aplikantów. Ponad połowa osób starających się o pobyt stały otrzymywała go tutaj w USA. W tej chwili osoby starające się o pobyt stały w USA będą musiały pokazać, że są w szczególnej sytuacji i zasługują na możliwość starania się o pobyt stały w USA zamiast wyjazdu za granicę. Przyznając aplikację o adjustment of status oficer imigracyjny ma brać pod uwagę wszystkie pozytywne i negatywne elementy u danego aplikanta. Po rozważeniu tych negatywnych i pozytywnych elementów oficer imigracyjny ma podjąć decyzję, czy sytuacja danego aplikanta jest na tyle wyjątkowa, że zasługuje na to, aby pobyt stały otrzymać tu w USA, bez konieczności wyjazdu.
Jakie elementy będą brane pod uwagę?
Elementy negatywne to na przykład: pozostanie w USA nielegalnie, złamanie warunku wizy, jakiekolwiek oszustwo imigracyjne, kłamstwo na poprzednich aplikacjach imigracyjnych, staranie się o pobyt stały w USA w sytuacji, kiedy można było to zrobić przez proces konsularny, intencja pozostania w momencie wjazdu do USA, wykroczenia karne.
Elementy pozytywne brane pod uwagę przez oficera imigracyjnego to: związki rodzinne z USA, a więc czy osoba posiada małżonka, który jest legalnie, dzieci które są tu legalnie lub rodziców którzy są tutaj legalnie, dobry moralny charakter aplikanta, integracja z lokalną społecznością, posiadanie biznesu i zatrudnianie osób przebywających legalnie w USA, ukończona edukacja tu w USA, posiadane certyfikaty, uprawnienia lub licencje, działalność charytatywna i ocena, czy obecność danej osoby w USA jest w szeroko pojętym interesie Stanów Zjednoczonych.
Dowody na pozytywne elementy to na przykład kopie aktów urodzenia dzieci urodzonych w USA, certyfikaty obywatelstwa małżonków USA, rodziców przebywających w USA legalnie, kopie ich zielonych kart, dowód na długotrwały pobyt w USA, dowód na pozytywne wpisanie się w lokalną społeczność, tak jak płacenie coroczne podatków, pomoc sąsiadom, prowadzenie biznesu, zatrudnianie obywateli i legalnych rezydentów USA, działalność charytatywna, udzielanie się w szkole swoich dzieci, udzielanie się w klubach sportowych, udzielanie się w klubach profesjonalnych, to że aplikant jest niezbędny dla swojego pracodawcy, dowody na dobry moralny charakter, krzywda dla członków rodziny przebywających w USA legalnie, którzy cierpieliby, gdyby aplikant nie otrzymał pobytu stałego składając aplikację tutaj w USA. Dokumentacja, którą można udowodnić powyższe elementy, to: listy od pracodawców, listy z kościoła, listy ze szkoły dzieci, listy od zadowolonych klientów, listy od zadowolonych pracowników, kopie dyplomów ukończenia szkoły, kopie certyfikatów, kopie uzyskanych licencji, inne dowody na wkład aplikanta w lokalną społeczność. Dokumenty na krzywdę dla osób najbliższych przebywających w USA legalnie to: dowody na schorzenia medyczne lub psychiczne, dowody na uczęszczanie na terapie, aby utrzymać zdrowie, ewaluacje psychologiczne, czy w przypadku dzieci uczęszczanie na specjalny tok nauczania.
Jak w świetle nowego prawa postępować?
Dokumenty udowadniające pozytywne elementy będą w tej chwili musiały być składane przy aplikacji o adjustment of status w przypadku osób, które tych aplikacji jeszcze nie złożyły, a planują to robić.
W przypadku osób które aplikacje już złożyły, elementy te i dowody na nie będą musiały być przedstawione na interview.
W przypadku osób, które miały już interview, ale nie było jeszcze decyzji przyznającej pobyt stały, osoby te mogą spodziewać się, że niebawem otrzymają od biura imigracyjnego prośby o dosłanie dokumentów udowadniających te pozytywne elementy w ich sprawie.
Osoby, które jeszcze aplikacji o adjustment of status nie złożyły, a miały taki zamiar, powinny natychmiast skontaktować się z adwokatem imigracyjnym, aby ten ocenił ich kwalifikacje na adjustment of status w świetle nowych wytycznych. W wielu wypadkach bezpieczniejsze będzie staranie się o tak zwany waiver, i po jego otrzymaniu wyjazd na interview do kraju ojczystego i przejście przez proces konsularny.
Podobnie w sytuacji osób przebywających w USA legalnie. Osoby przebywające obecnie legalnie w USA, na przykład na wizach studenckich lub pracowniczych, w większości wypadków w tej chwili powinny przechodzić przez proces konsularny zamiast starać się o pobyt stały w USA i ryzykować odmowę i potencjalną deportację.
Nie każda jednak osoba będzie mogła starać się o pobyt stały poza granicami USA. W wielu wypadkach jeśli osoba przebywa w USA nielegalnie i nie kwalifikuje się na waiver przebaczający nielegalną obecność, będzie ona musiała ryzykować staranie się o pobyt stały w USA i będzie musiała przedstawić jak najwięcej pozytywnych elementów w swojej sytuacji.
W wielu wypadkach składanie aplikacji o pobyt stały w USA będzie teraz przypominało postępowanie sądowe. Trzeba będzie przedstawić z góry elementy pozytywne i uzasadnić to, w jaki sposób przeważają one nad elementami negatywnymi. Trzeba będzie zacytować odpowiednie sprawy precedensowe sądowe, które wspierają pozycję aplikanta.
A co w przypadku odmowy aplikacji o pobyt stały?
W przypadku odmowy aplikant musi zrozumieć, iż ryzykuje tym, że biuro imigracyjne rozpocznie przeciwko niemu proces deportacyjny. Należy jednak pamiętać, że aplikacje o adjustment of status można ponowić w sądzie imigracyjnym przed sędzią imigracyjnym, który w inny sposób będzie patrzył na elementy pozytywne i negatywne w sytuacji aplikanta. Nowe wytyczne są dla pracowników biura imigracyjnego, a nie dla sędziów imigracyjnych, wobec tego sędziowie imigracyjni prawdopodobnie będą przyznawać aplikacje o pobyt stały na podstawie starego, bardziej liberalnego procesu.
W przypadku odmowy, jeżeli osoba kwalifikuje się, trzeba zacząć jak najszybciej przygotowywać aplikację o waiver, przebaczający nielegalną obecność w USA w przygotowaniu o staranie się o pobyt stały za granicą. Jak wcześniej jednak wspomniałam, nie każda osoba kwalifikuje się na ten waiver.
Proces starania się o pobyt stały w USA z procesu bardzo łatwego i prawie że automatycznego, stał się w tej chwili procesem skomplikowanym i wymagającym przedstawienia wielu dowodów wspierających. Osoby planujące składać aplikacje o pobyt stały w USA muszą koniecznie skonsultować się z prawnikiem imigracyjnym, aby wiedzieć jakiego rodzaju dokumentację w swojej sytuacji powinny załączyć. Prawnik imigracyjny udzieli również porady w kwestii tego, czy dana osoba powinna starać się o pobyt stały tutaj w USA czy nie byłoby jednak bezpieczniejsze staranie się najpierw o waiver, a więc przebaczenie nielegalnej obecności na podstawie krzywdy dla małżonka lub rodzica obywatela lub rezydenta USA, a potem o pobyt stały w procesie konsularnym za granicą.
Jest to chyba do tej pory największa i najbardziej negatywna zmiana w procesie imigracyjnym wprowadzona przez administrację Trumpa. W świetle tej zmiany konsultacja z adwokatami imigracyjnymi jest niezbędna. Brak odpowiedniej porady i dokładnego omówienia dostępnych opcji może mieć bardzo poważne negatywne konsekwencje.
Agata Gostynska Frakt
Adwokat imigracyjny
Tel. 312-644-8000
E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
