Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych poinformował w poniedziałek, iż rozważy konstytucyjność federalnego zakazu destylacji alkoholu w domu. Obowiązujące od niemal 160 lat przepisy miały zapobiegać unikaniu podatków. Teraz sędziowie ocenią, czy Kongres, wprowadzając te ograniczenia, nie przekroczył swoich konstytucyjnych uprawnień.
Rozprawa w sprawie Department of Justice v. McNutt najprawdopodobniej odbędzie się w przyszłym roku. Orzeczenia można oczekiwać pod koniec czerwca lub na początku lipca.
Spór dotyczy przepisów przyjętych w 1868 roku, które zabraniają domowej produkcji alkoholi destylowanych, także na własny użytek. Ograniczenia obejmują używanie lub posiadanie aparatury przeznaczonej do takiej produkcji w domu mieszkalnym oraz w określonych miejscach na posesji, m.in. w szopie czy na podwórzu.
Za naruszenie zakazu grożą grzywny i do pięciu lat więzienia. Przepisy przewidują również możliwość przepadku domu oraz znajdującego się w nim mienia. Nie ma wyjątków dla osób, które chciałyby destylować alkohol wyłącznie dla siebie lub rodziny.
Zakaz z czasów masowych oszustw podatkowych
Kongres wprowadził ograniczenia w odpowiedzi na powszechne unikanie podatków przez komercyjnych producentów alkoholu. Jak wynika z raportu Izby Reprezentantów z 1867 roku, podatek od alkoholi destylowanych wynosił wówczas 2 dolary za galon i przewyższał ich cenę rynkową. Producentom bardziej opłacało się przekupywać urzędników skarbowych niż płacić należności.
Ustawodawcy szacowali, że co najmniej siedem ósmych alkoholi destylowanych pozostawało nieopodatkowanych. Przyjęte później przepisy obniżyły stawkę podatku i nakazały jego uregulowanie przed wyprowadzeniem alkoholu z magazynów. Wprowadziły także ograniczenia dotyczące miejsc, w których można prowadzić destylację.
To właśnie te ostatnie regulacje zakwestionowało stowarzyszenie Hobby Distillers Association wraz z jednym ze swoich członków, który chce destylować alkohol we własnym domu. Powodowie argumentowali, że zakaz wykracza poza uprawnienia przyznane Kongresowi w konstytucji, w tym prawo do nakładania i pobierania podatków.
Federalny sąd pierwszej instancji przyznał im rację i uznał zakaz za niekonstytucyjny. W uzasadnieniu wskazał, że ograniczenia dotyczące lokalizacji destylarni penalizują zachowania osób, na których nie ciąży obowiązek zapłaty danego podatku, i nie odnoszą się bezpośrednio do produktu podlegającego opodatkowaniu.
Federalny sąd apelacyjny piątego okręgu podtrzymał zasadniczą część tego rozstrzygnięcia. Uznał, że zakaz domowej destylacji nie jest odpowiednio dostosowany do realizacji uprawnień podatkowych rządu. Zwrócił przy tym uwagę, że ograniczenia zmniejszają potencjalne wpływy, ponieważ uniemożliwiają produkcję alkoholu, który mógłby zostać opodatkowany.
Zdaniem sądu zaakceptowanie argumentacji władz pozwoliłoby Kongresowi karać za niemal każdą czynność wykonywaną w domu tylko dlatego, że mogłaby ona służyć ukrywaniu działalności podlegającej opodatkowaniu.
Rząd broni ograniczeń
Administracja federalna uważa rozstrzygnięcie sądu niższej instancji za błędne. Reprezentujący ją przed Sądem Najwyższym D. John Sauer argumentował we wniosku o rozpatrzenie sprawy, że ograniczenia mają bezpośredni związek ze skutecznym poborem podatków.
Jak wyjaśnił, aparaturę umieszczoną w domu mieszkalnym lub połączonym z nim budynku łatwiej ukryć. Taka lokalizacja może również utrudniać niezbędne kontrole, a w konsekwencji ułatwiać unikanie należności podatkowych.
Prawnicy osób chcących legalnie destylować alkohol w domu także opowiedzieli się za rozpatrzeniem sprawy przez Sąd Najwyższy. Ich zdaniem zakaz przekracza kompetencje Kongresu wynikające zarówno z konstytucyjnych przepisów podatkowych, jak i z klauzuli pozwalającej uchwalać ustawy niezbędne i właściwe do wykonywania powierzonych mu uprawnień.
W dokumentach sądowych ostrzegli, że przyjęcie stanowiska rządu oznaczałoby brak wyraźnej granicy jego władzy: możliwość ukrycia działalności podlegającej opodatkowaniu mogłaby stać się uzasadnieniem dla karania za kolejne czynności wykonywane przez obywateli na własnych posesjach.
