Miliony osób każdego dnia odbierają połączenia od fałszywych banków, urzędów i firm. Skąd oszuści mają nasze numery i jak choć trochę ograniczyć lawinę niechcianych telefonów?
Jeszcze kilka lat temu wydawało się, że problem ten zostanie rozwiązany przez nowe technologie i przepisy. Operatorzy wprowadzili systemy wykrywania oszustów, na ekranach telefonów zaczęły pojawiać się ostrzeżenia typu „Scam Likely”, a federalne agencje rozpoczęły walkę z robocallami. Mimo to miliony Amerykanów nadal odbierają codziennie telefony od fałszywych banków, urzędów, firm kurierskich i działów obsługi klienta.
Problem nie tylko nie zniknął, ale w ostatnich miesiącach znów zaczął się nasilać. Według danych YouMail Amerykanie otrzymują obecnie ponad 4 miliardy automatycznych połączeń miesięcznie. W marcu 2026 roku było ich około 4,2 miliarda, a ponad połowę stanowiły połączenia telemarketingowe i oszukańcze.
Skąd oszuści mają nasz numer?
Wiele osób zakłada, że ich numer telefonu wyciekł podczas jakiegoś włamania do bazy danych. Tak się rzeczywiście zdarza, ale to tylko część problemu.
Numer telefonu można dziś znaleźć w dziesiątkach miejsc. Trafia do brokerów danych, gdy wypełniamy formularze internetowe, zapisujemy się do konkursów, korzystamy z programów lojalnościowych w sklepach czy publikujemy informacje o sobie w mediach społecznościowych. Firmy zajmujące się handlem danymi tworzą ogromne bazy kontaktów, które później są sprzedawane marketerom. Zdarza się również, że takie bazy wyciekają lub trafiają w ręce cyberprzestępców.
Jeżeli choć raz odpowiemy na spamowy telefon, nasz numer może zostać oznaczony jako aktywny. Dla oszustów to sygnał, że po drugiej stronie znajduje się realna osoba, do której warto dzwonić ponownie.
Dlaczego połączenia wyglądają na prawdziwe?
Największym problemem pozostaje tzw. spoofing, czyli podszywanie się pod inne numery telefonów.
Oszuści potrafią sprawić, że na ekranie wyświetli się numer z naszego miasta, sąsiedztwa, a nawet numer przypominający numer banku czy urzędu. Wiele osób odbiera takie połączenia, zakładając, że dzwoni ktoś znajomy lub lokalna firma.
Federalna Komisja Łączności (FCC) wprowadziła system uwierzytelniania połączeń STIR/SHAKEN, który ma utrudniać fałszowanie numerów. Technologia ta rzeczywiście ograniczyła część nadużyć, jednak eksperci przyznają, że przestępcy nauczyli się omijać część zabezpieczeń, a nie wszystkie sieci telefoniczne korzystają jeszcze z tych samych standardów.
Coraz częściej dzwoni sztuczna inteligencja
Nowym problemem są głosy generowane przez sztuczną inteligencję. Coraz trudniej odróżnić komputer od człowieka.
Ofiary słyszą głos rzekomego pracownika banku, konsultanta technicznego lub urzędnika. Zdarzają się nawet przypadki wykorzystywania nagrań przypominających głos członka rodziny.
Jak ograniczyć liczbę niechcianych telefonów?
Całkowite wyeliminowanie problemu jest dziś praktycznie niemożliwe, ale można znacząco zmniejszyć jego skalę. Najważniejsza zasada jest prosta: nie odbierać połączeń od nieznanych numerów, jeśli nie oczekujemy telefonu. Jeżeli sprawa jest ważna, rozmówca zostawi wiadomość głosową.
Eksperci zalecają również:
- nie oddzwaniać na podejrzane numery,
- nie wciskać żadnych klawiszy podczas automatycznych połączeń,
- nie potwierdzać swojego imienia ani innych danych osobowych,
- nie odpowiadać na pytania typu „Czy mnie słyszysz?”,
- blokować podejrzane numery zaraz po zakończeniu połączenia.
Warto także włączyć narzędzia oferowane przez operatorów, takie jak AT&T ActiveArmor, T-Mobile Scam Shield czy Verizon Call Filter, które automatycznie oznaczają podejrzane połączenia. Współczesne smartfony posiadają również funkcje wyciszania lub blokowania telefonów od nieznanych numerów.
Czy warto wpisać się na listę Do Not Call?
Tak, choć nie należy oczekiwać cudów.
Federalna lista National Do Not Call Registry skutecznie ogranicza legalny telemarketing. Nie powstrzyma jednak przestępców działających poza prawem.
Wojna trwa
Dobra wiadomość jest taka, że liczba takich połączeń nie rośnie już tak gwałtownie jak kilka lat temu. Zła – nadal mówimy o dziesiątkach miliardów połączeń rocznie. W 2025 roku Amerykanie odebrali lub odrzucili około 52,5 miliarda takich połączeń telefonicznych.
To pokazuje, że walka między operatorami, regulatorami i oszustami przypomina niekończący się wyścig zbrojeń. Każde nowe zabezpieczenie utrudnia działalność przestępcom, ale ci szybko szukają kolejnych sposobów, by ominąć system. Dla zwykłych użytkowników najskuteczniejszą bronią pozostaje ostrożność, zdrowy rozsądek i zasada: jeśli telefon wydaje się podejrzany, prawdopodobnie taki właśnie jest.
