Amerykański urząd podatkowy wchodzi w sezon rozliczeniowy 2026 z dużymi brakami kadrowymi, roszadami w kierownictwie oraz nowymi przepisami podatkowymi. To połączenie, jak ostrzega Erin M. Collins z National Taxpayer Advocate, może nadwyrężyć zdolność przetwarzania danych przez IRS i sprawić, że podatnicy doświadczą większych trudności w przypadku problemów z rozliczeniem.
Skala zmian jest znacząca. W 2025 roku IRS zakończył sezon z około 74 tysiącami pracowników, czyli o 27 procent mniej niż na początku roku. Dla porównania, poprzedni sezon – przy większej obsadzie i bez dużych zmian legislacyjnych – należał do najbardziej sprawnych od lat. Teraz punkt wyjścia jest dużo trudniejszy.
Sprawnie tylko dla tych „bezproblemowych”
Dane z 2025 roku pokazują, jak bardzo system opiera się dziś na automatyzacji. IRS przetworzył ponad 165 mln indywidualnych zeznań, z czego około 94 procent złożono elektronicznie. Średni zwrot wyniósł 3 167 dolarów i trafił do około 104 mln podatników. Większość pieniędzy wypłacono terminowo, ale 3,6 mln osób czekało dłużej niż standardowe terminy – średnio siedem tygodni w przypadku e-deklaracji i aż czternaście tygodni przy rozliczeniach papierowych.
Wnioski na 2026 rok są dość jasne. Osoby składające deklaracje elektronicznie, z numerem konta do bezpośredniego przelewu i bez elementów, które uruchamiają filtry kontrolne IRS, powinny przejść przez system szybko i bezboleśnie. Problem zaczyna się tam, gdzie pojawiają się niejasności, korekty albo pytania wymagające kontaktu z urzędem. To właśnie zdolność obsługi takich przypadków – a nie sama szybkość automatycznego przetwarzania – ma zadecydować o tym, czy sezon zostanie uznany za udany.
Dodatkowym obciążeniem jest wdrażanie rozległych zmian podatkowych, które rozszerzają dostęp do części ulg i odliczeń, m.in. związanych z napiwkami czy odsetkami od kredytów samochodowych. Choć dla wielu podatników oznacza to potencjalnie wyższe zwroty, towarzyszą temu nowe progi dochodowe, limity i mechanizmy wygaszania ulg. Każdy z tych elementów zwiększa ryzyko błędów w deklaracjach, a tym samym opóźnień w ich rozpatrywaniu.
Oficjalne komunikaty kierownictwa IRS są uspokajające. Szef agencji Frank Bisignano zapewnia, że systemy informatyczne zostały zaktualizowane, a urząd jest gotowy na sezon 2026. Podobnie Scott Bessent, sekretarz skarbu, podkreśla, że A merykanie mogą spodziewać się „znaczących zwrotów podatkowych”, przedstawiając to jako element reakcji administracji na trwający kryzys związany z rosnącymi kosztami życia. Innego zdania są jednak wewnętrzni kontrolerzy, którzy wskazują na zaległości w nieprzetworzonych deklaracjach i korespondencji oraz poziom zatrudnienia cofnięty do realiów z 2021 roku.
Collins napisała w swoim raporcie: „Dla zdecydowanej większości podatników, którzy składają zeznania elektronicznie, podają dane dotyczące przelewu bezpośredniego i których zeznania nie są blokowane przez filtry IRS, proces będzie przebiegał bezproblemowo… Ich zeznania będą przetwarzane szybko, a jeśli przysługuje im zwrot, otrzymają go bez opóźnień”. Zauważyła jednak: „Sukces sezonu rozliczeń będzie zależał od tego, jak dobrze IRS będzie w stanie pomóc milionom podatników, którzy napotykają problemy. Jednym z powodów, dla których sezon rozliczeń za rok 2025 przebiegł pomyślnie, było to, że IRS miał największą liczbę pracowników od wielu lat i nie napotkał żadnych istotnych zmian w prawie podatkowym, które wymagałyby wdrożenia w trakcie sezonu rozliczeń.
Wkraczając w rok 2026, sytuacja jest wyraźnie inna. IRS zmaga się jednocześnie z redukcją zatrudnienia o 27%, rotacją kadry kierowniczej oraz wdrażaniem rozległych i złożonych zmian w prawie podatkowym, nakazanych przez ustawę [One Big Beautiful Bill], z których wiele ma zastosowanie wstecz i wymaga od IRS znacznego nakładu pracy, wytycznych, zmian w formularzach podatkowych i instrukcjach oraz edukacji podatników”.
