Związek między otyłością a zachorowalnością na raka jest coraz wyraźniejszy i - jak wskazuje nowe, globalne badanie - dotyczy on już nie tylko młodych dorosłych. Analiza przeprowadzona przez naukowców z Institute of Cancer Research oraz Imperial College London wykazała, że liczba przypadków nowotworów powiązanych z otyłością wzrasta w wielu krajach świata zarówno w grupie osób w wieku 20–49 lat, jak i wśród osób po pięćdziesiątce.
Badanie, opublikowane w prestiżowym czasopiśmie Annals of Internal Medicine, objęło dane z lat 2003–2017 i analizowało roczne wskaźniki zachorowalności w 42 krajach na pięciu kontynentach, korzystając z bazy GLOBOCAN prowadzonej przez Międzynarodową Agencję Badań nad Rakiem (IARC).
Naukowcy skupili się na pięciu nowotworach ściśle powiązanych z otyłością: raku tarczycy, piersi, nerek, błony śluzowej macicy (endometrium) oraz białaczce. Wzrost zachorowań na te typy raka zaobserwowano w obu grupach wiekowych – zarówno wśród dorosłych poniżej pięćdziesiątki, jak i tych starszych.
W ponad trzech czwartych badanych krajów odnotowano wyraźny wzrost zachorowań wśród młodszych dorosłych, szczególnie w przypadku raka tarczycy, piersi, jelita grubego, nerek, endometrium oraz białaczki.
Rak jelita grubego – szczególny przypadek
Najbardziej niepokojący trend dotyczy raka jelita grubego. W niemal 70 procentach analizowanych krajów tempo wzrostu zachorowań wśród młodszych dorosłych przewyższało to obserwowane u osób starszych.
Badacze sugerują, że może to wynikać z dwóch zjawisk: ekspozycji na nowe czynniki rakotwórcze (np. dietę bogatą w przetworzoną żywność, siedzący tryb życia, zanieczyszczenie środowiska) lub z lepszych programów badań przesiewowych wśród starszych dorosłych, które pozwalają wykrywać i zapobiegać rozwojowi choroby na wcześniejszym etapie.
W przypadku innych nowotworów – takich jak rak wątroby, jamy ustnej, przełyku czy żołądka – wskaźniki zachorowalności wśród młodszych dorosłych pozostają niższe niż u osób starszych w ponad połowie analizowanych krajów.
Wspólne czynniki ryzyka niezależne od wieku
Autorzy badania podkreślają, że obserwowany wzrost zachorowań na nowotwory związane z otyłością nie jest ograniczony do jednej grupy wiekowej. „Zmiany środowiskowe i stylu życia, które prowadzą do wyższego ryzyka raka, wydają się dotyczyć zarówno młodszych, jak i starszych pokoleń” – napisali naukowcy.
Najsilniejszy związek z otyłością wykazano w przypadku raka endometrium i nerek, ale wzrost zachorowalności zauważono również w pozostałych analizowanych typach nowotworów.
Badacze ostrzegają, że skupianie nowych projektów badawczych wyłącznie na młodych dorosłych może być błędem. „Nowotwory, które do tej pory obserwowano głównie wśród młodych dorosłych, dziś rosną również w starszych grupach wiekowych. Nowe badania muszą to uwzględniać” – napisano w podsumowaniu.
Wyniki te, zdaniem autorów, wskazują na potrzebę globalnych działań prewencyjnych, które obejmą wszystkie grupy wiekowe. Otyłość pozostaje jednym z najważniejszych czynników ryzyka chorób nowotworowych na świecie – i jej wpływ, jak pokazuje to badanie, jest coraz bardziej powszechny i wielowymiarowy.
