Nowy sondaż Gallupa pokazuje, że zaufanie Amerykanów do kapitalizmu słabnie. W 2025 roku pozytywnie ocenia go 54 procent badanych – to spadek z 60 procent w 2021 roku.
Kapitalizm przez dekady stanowił fundament amerykańskiej tożsamości politycznej i gospodarczej. Wciąż cieszy się większym poparciem niż socjalizm, który pozytywnie ocenia 39 procent ankietowanych, jednak kierunek zmian jest wyraźny, zwłaszcza wśród wyborców związanych z Partią Demokratyczną.
Demokraci odwracają się od kapitalizmu
To właśnie demokraci w największym stopniu przyczyniają się do spadku zaufania wobec kapitalizmu. Po raz pierwszy mniej niż połowa sympatyków tej partii – zaledwie 42 procent – ocenia go pozytywnie. Jednocześnie aż 66 procent demokratów ma pozytywne zdanie o socjalizmie, co oznacza, że w tej grupie politycznej socjalizm cieszy się większym poparciem niż kapitalizm.
Niezależni wyborcy pozostają podzieleni – 51 procent wciąż opowiada się za kapitalizmem, choć to wynik o osiem punktów procentowych niższy niż cztery lata temu. Republikanie z kolei są w tej kwestii stabilni: 75 procent z nich ocenia kapitalizm pozytywnie i ten poziom od lat praktycznie się nie zmienia.
Zmieniające się pokolenia
Choć sondaż Gallupa nie rozróżnia wyników według wieku, inne badania pokazują, że sceptycyzm wobec kapitalizmu najszybciej rośnie wśród młodszych pokoleń. W badaniu Cato Institute i YouGov z 2025 roku aż 62 procent osób w wieku 18–29 lat zadeklarowało pozytywne podejście do socjalizmu. Z kolei w ankiecie Business Insider i YouGov z 2023 roku jedynie 29 procent przedstawicieli pokolenia Z wybrało kapitalizm, podczas gdy niemal tyle samo – 28 procent – wolało socjalizm.
Najniższe notowania w historii
W komunikacie Gallupa podkreślono, że „opinia Amerykanów o kapitalizmie przez lata była dość stabilna, jednak obecne 54 procent to najniższy wynik w historii badań”. Dodano też, że choć ogólnie Amerykanie wciąż pozytywnie patrzą na system gospodarczy swojego kraju, jeszcze lepiej oceniają konkretne elementy kapitalizmu, takie jak wolna przedsiębiorczość czy mały biznes.
Choć kapitalizm nadal pozostaje systemem preferowanym przez większość Amerykanów, osłabienie poparcia – zwłaszcza wśród demokratów – może wpłynąć na kierunek rozwoju partii i jej program gospodarczy. Zmiana nastawienia może też pogłębić polaryzację polityczną, ponieważ republikanie wciąż mocno identyfikują się z obroną kapitalizmu, podczas gdy lewica coraz częściej skłania się ku jego alternatywie.
