Nowe badanie opublikowane w czasopiśmie Nature Communications rzuca światło na przyszłość dostępności wody pitnej na świecie. Naukowcy zidentyfikowali regiony, w których w nadchodzących dekadach może dojść do sytuacji, gdy w kranach po prostu zaniknie woda, ponieważ jej źródła się wyczerpią.
Badacze wprowadzili pojęcie „suszy dnia zerowego” – momentu, gdy wieloletnie susze spotykają się ze wzrostem zapotrzebowania na wodę i kurczącymi się zasobami. Używając zaawansowanych symulacji klimatycznych, zespół naukowy oszacował, że przy wysokim scenariuszu emisji gazów cieplarnianych prawie trzy czwarte obszarów podatnych na susze może do 2100 roku doświadczyć bezprecedensowego niedoboru wody.
Od Cape Town do globalnego problemu
Inspiracją dla badania były rzeczywiste przypadki kryzysów wodnych. W 2018 roku Cape Town w RPA znalazło się kilka miesięcy od całkowitego zamknięcia dostaw wody do gospodarstw domowych po trzyletnim deficycie opadów. Podobne sytuacje dotknęły Chennai w Indiach czy Los Angeles, gdzie wprowadzono surowe ograniczenia w użytkowaniu wody.
Naukowcy przeanalizowali cztery kluczowe czynniki prowadzące do takiej krytycznej suszy: przedłużający się brak opadów, wyższe temperatury powodujące większe parowanie, ekstremalnie niski poziom rzek oraz popyt na wodę przewyższający zmniejszoną podaż. W regionach polegających na dużych zapasach sprawdzili również, jak długo trwałoby wyczerpanie zapasów, na przykład wielkich retencyjnych zbiorników zalewowych przy takich warunkach.
Najbardziej zagrożone obszary
Według naukowych przewidywań do końca stulecia region Morza Śródziemnego, południowa Afryka, część Ameryki Północnej, Indie, północne Chiny i południowa Australia mogą zmierzyć się z trwałym deficytem wody. W wielu z tych miejsc pierwsze oznaki zbliżającej się „suszy dnia zerowego” prawdopodobnie pojawią się jeszcze przed 2030 rokiem.
Modele wskazują, że około 14 procent największych zbiorników wodnych na świecie może zostać wystawionych na próbę w okresie suchej dekady. Dla społeczności zależnych od tych jezior pod względem wody pitnej, nawadniania, przemysłu i energii wodnej, ryzyko jest poważne.
Skala zjawiska
Według szacunków badaczy ponad 753 miliony ludzi może być narażonych na skutki takiej katastrofalnej suszy w momencie, gdy ich region po raz pierwszy przekroczy tę granicę. To prawie co jedenasta osoba z żyjących obecnie na świecie.
Mieszkańcy miast ponoszą większą część tego ryzyka. Około 467 milionów mieszkańców miast będzie narażonych w momencie pierwszego wystąpienia zjawiska, w porównaniu z 286 milionami osób na obszarach wiejskich.
Problem braku regeneracji
Jednym z bardziej niepokojących ustaleń jest rytm występowania susz. W wielu regionach typowa susza ekstremalna trwa dłużej niż przerwa przed kolejną. Społeczności nie mają więc wystarczającego okresu na regenerację. Poziom wody w zbiornikach zalewowych pozostaje niski, ekosystemy są pod presją, a nawet dobry sezon deszczowy może nie być wystarczający do uzupełnienia niedoborów.
Autorzy wskazują działania, które mogą pomóc i obejmują bardziej efektywne wykorzystanie wody, zróżnicowane jej źródła - takie jak zbieranie wody deszczowej i ponowne wykorzystanie ścieków oraz otwarte zarządzanie zbiornikami, bez ukrywania narastającego problemu do ostatniej chwili.
na podst. Nature Communications
