Departament Stanu USA przystąpi do odbierania paszportów tysiącom rodziców zalegających z płatnościami alimentacyjnymi. To bezprecedensowa eskalacja programu, który przez lata był egzekwowany jedynie połowicznie.
Jak donosi agencja AP, pierwsze unieważnienia wejdą w życie już w piątek. Na początku program obejmie osoby z zadłużeniem alimentacyjnym wynoszącym co najmniej 100 tysięcy dolarów — dotyczyć to będzie około 2 700 posiadaczy paszportów amerykańskich, według danych przekazanych przez Departament Zdrowia i Opieki Społecznej (HHS).
Jednak to dopiero początek.
Zapowiedziano szybkie rozszerzenie programu na wszystkich rodziców zalegających z alimentami powyżej 2 500 dolarów. To próg określony przez uchwaloną w 1996 roku ustawę federalną, która przez dekady była stosowana z dużą pobłażliwością. Ile osób łącznie znajdzie się w grupie ryzyka? Tego na razie nie wiadomo, bo HHS nadal zbiera dane od stanowych agencji odpowiedzialnych za śledzenie zaległości alimentacyjnych. Zdaniem urzędników mogą to być tysiące osób.
Dotychczas cofnięcie paszportu groziło wyłącznie tym, którzy składali wniosek o jego odnowienie. Nowe rozporządzenie zmienia zasady gry: HHS będzie na bieżąco przekazywać Departamentowi Stanu informacje o wszystkich zaległościach przekraczających 2 500 dolarów, a posiadacze paszportów figurujący na tej liście będą mieć dokumenty unieważnione z urzędu — bez żadnego wniosku z ich strony.
„Rozszerzamy praktykę, która okazała się skuteczna w skłanianiu dłużników alimentacyjnych do regulowania zobowiązań” — powiedziała Mora Namdar, zastępca sekretarza stanu ds. konsularnych. „Gdy tylko ci rodzice uregulują swoje długi, będą mogli ponownie korzystać z przywileju posiadania paszportu USA”.
Efekty są już widoczne. Od czasu, gdy w lutym AP jako pierwsza doniosła o planowanym rozszerzeniu programu, setki rodziców uregulowało zaległości. Departament Stanu zaznacza co prawda, że nie zawsze można potwierdzić bezpośredni związek przyczynowy, ale wyraźnie wskazuje, że właśnie taki efekt był zamierzony.
Program nie jest nowy — w tej czy innej formie funkcjonuje od 1998 roku. Stany odzyskały łącznie ponad 657 milionów dolarów zaległych alimentów. W ostatnich pięciu latach wpłynęło ponad 24 000 jednorazowych wpłat na łączną kwotę przekraczającą 156 milionów dolarów.
Co czeka tych, którym paszport zostanie odebrany? Dostaną oficjalne powiadomienie o unieważnieniu dokumentu i niemożności podróżowania. Odzyskanie paszportu będzie możliwe dopiero po potwierdzeniu przez właściwe organy, że zaległości zostały spłacone.
Szczególnie skomplikowana sytuacja czeka tych, którzy będą za granicą w momencie unieważnienia dokumentu. W takim przypadku konieczna będzie wizyta w ambasadzie lub konsulacie USA, by uzyskać tymczasowy dokument podróży pozwalający na powrót do Stanów Zjednoczonych.