Choć może się to wydawać przypadkiem, trzynasty dzień miesiąca statystycznie najczęściej przypada właśnie na piątek.
Jeśli więc za każdym razem czujesz lekki niepokój, gdy w kalendarzu zbliża się piątek trzynastego, mamy dla ciebie „złą” wiadomość: ten rzekomo pechowy dzień pojawia się dosyć często. Trzynasty dzień miesiąca nieco częściej przypada na piątek niż na pozostałe dni tygodnia, co sprawia, że „feralna” data wcale nie jest taka rzadka.
Źródłem tego zjawiska nie są żadne tajemnicze siły ani dawne przesądy, lecz konstrukcja kalendarza gregoriańskiego. Opiera się on na powtarzalnym, 400-letnim cyklu, uwzględniającym lata przestępne, które zwiększają całkowitą liczbę dni w tym okresie. W ciągu czterech stuleci – razem z dniami przestępnymi – mamy dokładnie 146 097 dni. Liczba ta dzieli się przez siedem bez reszty, co oznacza, że po 400 latach układ dni tygodnia w kalendarzu powtarza się identycznie.
Dzięki temu możemy z dużym wyprzedzeniem określić, na jaki dzień tygodnia przypadnie trzynasty dzień dowolnego miesiąca czy roku. Przykładowo: skoro 1 stycznia 2000 roku był sobotą, to 1 stycznia 2400 roku również wypadnie w sobotę.
Różnice w częstotliwości są niewielkie, ale zauważalne. W 400-letnim cyklu rozpoczętym 1 stycznia 2000 roku trzynasty dzień miesiąca przypadnie na piątek 688 razy. Dla porównania: na środę i niedzielę po 687 razy, na poniedziałek i wtorek po 685 razy, a na czwartek i sobotę po 684 razy.
Niektóre lata szczególnie zapisały się w kalendarzu miłośników dreszczyku emocji. Zarówno 2012, jak i 2015 miały aż trzy piątki trzynastego. Podobnie będzie w 2026 roku, kiedy ten dzień wypadnie w lutym, marcu i listopadzie. Co więcej, do końca obecnej dekady lat 20. XXI wieku łącznie przypadnie aż 16 piątków trzynastego.
Tak więc choć piątek trzynastego obrosły legendą i przesądami, jego „wyjątkowość” wynika w gruncie rzeczy z matematycznej regularności naszego kalendarza. I paradoksalnie – im bardziej wydaje się niezwykły, tym bardziej okazuje się… zwyczajny.
