Prezydent Donald Trump zdecydował się w czwartek na zawieszenie amerykańskiej loterii wizowej, programu, dzięki któremu podejrzany o przeprowadzenie strzelaniny na Brown University i MIT dostał się do Stanów Zjednoczonych. Decyzja zapadła w cieniu tragedii, która wstrząsnęła środowiskiem akademickim i ponownie rozpaliła debatę o polityce imigracyjnej.
Sekretarz bezpieczeństwa krajowego Kristi Noem poinformowała w serwisie X, że na polecenie prezydenta nakazała Urzędowi ds. Obywatelstwa i Imigracji Stanów Zjednoczonych wstrzymanie programu. Jak napisała, sprawca „nigdy nie powinien był zostać wpuszczony do naszego kraju”. Chodzi o 48-letniego obywatela Portugalii, Claudio Nevesa Valente.
Według śledczych Neves Valente odpowiada za strzelaniny na terenie Brown University, w których zginęło dwoje studentów, a dziewięć osób zostało rannych, a także za zabójstwo profesora Massachusetts Institute of Technology. W czwartek wieczorem mężczyzna został znaleziony martwy; z raną postrzałową zadaną sobie samemu jak poinformowała policja.
Droga do Stanów Zjednoczonych
Z dokumentów sądowych wynika, że Neves Valente studiował na Brown University od 2000 roku na wizie studenckiej. W 2017 roku otrzymał wizę imigracyjną w ramach programu różnorodności (diversity visa program), a kilka miesięcy później status legalnego stałego rezydenta. Nie jest jasne, gdzie przebywał pomiędzy wzięciem urlopu dziekańskiego w 2001 roku a uzyskaniem wizy w 2017 roku.
Program loterii wizowej udostępnia co roku do 50 tysięcy wiz osobom z krajów słabo reprezentowanych w Stanach Zjednoczonych, w dużej mierze z Afryki. Został on ustanowiony przez Kongres, co oznacza, że jego zawieszenie niemal na pewno stanie się przedmiotem sporów sądowych.
Jak działa loteria wizowa
W ostatniej edycji na rok 2025, do programu zgłosiło się niemal 20 milionów osób. Po doliczeniu małżonków zwycięzców wylosowano ponad 131 tysięcy kandydatów. Samo wygranie losowania nie oznacza jednak automatycznego wjazdu do USA – zwycięzcy przechodzą procedury sprawdzające, rozmowy w konsulatach i muszą spełnić takie same wymogi jak inni wnioskodawcy o zieloną kartę. Obywatele Portugalii zdobyli w tej edycji zaledwie 38 miejsc.
Polityka imigracyjna w cieniu przemocy
Donald Trump od lat sprzeciwia się loterii wizowej, a decyzja ogłoszona przez Kristi Noem wpisuje się w jego długofalową strategię ograniczania imigracji. To także kolejny przykład wykorzystywania tragicznych wydarzeń do forsowania zmian w polityce migracyjnej. Po śmiertelnym ataku na członków Gwardii Narodowej w listopadzie, dokonanym przez obywatela Afganistanu, administracja Trumpa wprowadziła szerokie restrykcje wobec imigrantów z Afganistanu i innych krajów.
Równolegle do zapowiedzi masowych deportacji prezydent dąży do zawężenia lub likwidacji legalnych ścieżek imigracyjnych. Nie powstrzymuje go przy tym fakt, że część z nich jest zapisana w ustawach, jak loteria wizowa, a inne – jak prawo do obywatelstwa dla osób urodzonych na terytorium USA – wynikają bezpośrednio z Konstytucji. Sąd Najwyższy niedawno zgodził się rozpatrzyć jego wniosek kwestionujący zasadę tzw. birthright citizenship.
Decyzja o zawieszeniu loterii wizowej wywołała już silne reakcje i zapowiada kolejną odsłonę sporów o to, gdzie przebiega granica między bezpieczeństwem a otwartością imigracyjną Stanów Zjednoczonych.
Na podst. NPR
