Stan Illinois dołączy do Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), przystępując do jej Globalnej Sieci Ostrzegania i Reagowania na Epidemie (GOARN). Decyzję ogłosił gubernator JB Pritzker, wskazując, że to odpowiedź na wycofanie Stanów Zjednoczonych z WHO, sfinalizowane w styczniu 2025 roku decyzją administracji federalnej.
GOARN to międzynarodowa sieć instytucji publicznych, laboratoriów, ośrodków akademickich i agend rządowych, które monitorują ogniska chorób zakaźnych na świecie i wspierają państwa w reagowaniu na zagrożenia zdrowotne. Członkostwo daje dostęp do bieżących alertów, analiz ryzyka, szkoleń oraz współpracy eksperckiej w sytuacjach kryzysowych, takich jak pandemia COVID-19 czy epidemie grypy.
Według władz Illinois przystąpienie do sieci pozwoli utrzymać bezpośredni dostęp do międzynarodowych danych i systemów wczesnego ostrzegania, mimo że rząd federalny zakończył formalną współpracę z WHO. „Choroby nie znają granic” – podkreślił dyrektor stanowego Departamentu Zdrowia Publicznego (IDPH), dr Sameer Vohra, wskazując, że globalna koordynacja przez dekady wzmacniała bezpieczeństwo mieszkańców.
Gubernator ocenił, że wyjście USA z WHO osłabiło krajową zdolność reagowania na zagrożenia zdrowotne. Administracja federalna przyznawała wcześniej, że wycofanie się z organizacji wiąże się m.in. z utratą części dostępu do międzynarodowych baz danych i systemów wymiany informacji. Krytycy tej decyzji – w tym część ekspertów zdrowia publicznego – ostrzegają, że może to utrudnić wczesne wykrywanie nowych zagrożeń epidemicznych.
Illinois deklaruje, że wniesie do GOARN własne zasoby, w tym rozwinięte podczas pandemii COVID-19 możliwości sekwencjonowania genomowego i monitoringu ścieków, a także doświadczenie w dochodzeniach epidemiologicznych oraz w jasnym informowaniu mieszkańców o zagrożeniach epidemicznych.
To kolejny krok władz stanu w kierunku większej samodzielności w polityce zdrowotnej. W 2025 roku Pritzker podpisał ustawę umożliwiającą stanowemu Departamentowi Zdrowia samodzielne ustalanie wytycznych dotyczących szczepień oraz zobowiązującą ubezpieczycieli do ich finansowania. Illinois dołączyło też do sojuszu gubernatorów współpracujących w zakresie monitorowania zagrożeń zdrowia publicznego. Podobną decyzję o przystąpieniu do GOARN podjęła wcześniej Kalifornia.
Eksperci zwracają uwagę, że formalne opuszczenie WHO przez USA było procesem złożonym i bez precedensu. Stany Zjednoczone nadal uczestniczą jednak w innych inicjatywach zdrowia globalnego, m.in. poprzez agendy ONZ.
