3 maja Polska i Polacy na całym świecie obchodzą święto narodowe upamiętniające przyjęcie w 1791 r. pierwszej w Europie i drugiej na świecie spisanej konstytucji. Drugiej po amerykańskiej.
„W imieniu Stanów Zjednoczonych składam najlepsze życzenia narodowi polskiemu, który świętuje rocznicę uchwalenia swojej pierwszej konstytucji 232 lata temu… Tak jak mówił prezydent USA Joe Biden podczas swojej wizyty w Warszawie w lutym, w momentach wielkiego wstrząsu i niepewności, najważniejsze to wiedzieć, za czym się opowiadamy i kto nas wspiera, to naprawdę ma znaczenie” - przekazał sekretarz stanu USA Antony Blinken.
Rocznica przyjęcia Konstytucji 3 Maja jest świętem ustanowionym w 1919 roku. Przez okres PRL jego publiczne obchodzenie było zabronione ze względu na panujący wówczas komunistyczny reżim. Ponownie stało się państwowym świętem w 1990 roku. Z okazji polskiego święta w wielu miejscach w kraju i poza jego granicami odbywają się parady, biegi, rajdy i inne specjalne wydarzenia i pikniki.
W kraju od rana są uroczystości
O godz. 11 czasu polskiego Andrzej Duda podczas uroczystości na Zamku Królewskim wręczył odznaczenia państwowe. W południe prezydent wystąpił na Placu Zamkowym. Z ulicy Nowy Świat wystartował 31. Bieg Konstytucji 3 Maja, w którym wzięło udział co najmniej 4 tys. osób. Pikniki i koncerty z okazji Święta 3 Maja zaplanowano w wielu polskich miastach. Na przykład w Krakowie na Małym Rynku o godz. 17 odbędzie się 84. Krakowska Lekcja Śpiewania, podczas której artyści Teatru Loch Camelot i zgromadzona publika będą śpiewać patriotyczne utwory upamiętniające wydarzenia z 1791 roku. W innych miastach odbywają się uroczyste sesje rad miejskich. Po nich najczęściej włodarze miast i miasteczek wraz z mieszkańcami tańczą Poloneza – w pierwszej parze zwyczajowo występuje burmistrz lub prezydent. Oprócz tego odbywają się różnego rodzaju przemarsze – heraldyków czy regionalistów.
Obchody w USA
Tradycyjnie już największa parada 3-majowa odbędzie się w Chicago. W tym roku będzie to już 132. edycja. W Wietrznym Mieście organizowana jest nieprzerwanie od 1892 roku. W 2020 roku została ona całkowicie odwołana, a w 2021 miała charakter wirtualny w związku z pandemią koronawirusa. W tym roku odbędzie się w sobotę 6 maja w formie stacjonarnej – i to z wielką pompą. Rozpocznie się o godzinie 11:30 - wzdłuż ulicy Columbus Drive, w centrum miasta. Tytuł Wielkiego Marszałka tegorocznej parady przyznano pułkownikowi Andrzejowi Adamczykowi, który od 25 lat służy w Illinois National Guard. Wicemarszałkiem został James Robaczewski, Prezes Zjednoczenia Polskiego Rzymsko Katolickiego w Ameryce – najstarszej polonijnej organizacji w Stanach Zjednoczonych. Do Chicago przyjadą też goście z Polski – m.in. Minister Obrony Narodowej Mariusz Błaszczak czy Vice-Marszalek Sejmu Małgorzata Gosiewska.
Gratka dla miłośników motoryzacji
W Chicago w tradycyjnym pochodzie biorą też udział zabytkowe samochody z epoki Polski Ludowej. Za ten element odpowiada chicagowski klub AUTA PRL Chicago, który zrzesza miłośników polskich aut. Wzorem lat ubiegłych przez Chicago przejadą duże i małe fiaty, Syreny, Żuki czy Nysy. W ubiegłych latach przejazd kolumny otwierały samochody polskich służb - pojawił się więc milicyjny Fiat 125p, a także odmiana kombi w wersji ambulans. Takich samochodów już nie przybędzie, a problem z ich zakupem jest nawet w Polsce – warto więc zobaczyć je na żywo.
Świętuje Polonia nie tylko w Stanach
Dzień później niż w Chicago, bo w niedzielę 7 maja na swoją paradę zaprasza Kongres Polonii Kanadyjskiej. Odbędzie się w Toronto, a rozpocznie od podniesienie polskiej flagi przed Toronto City Hall na Nathan Philip Square. W kanadyjskim Ontario obchodzony jest w maju Miesiąc Dziedzictwa Polskiego. To m.in. z tej okazji 2 maja – w Dzień Flagi RP oraz Dzień Polonii i Polaków za Granicą wodospad Niagara został podświetlony biało-czerwonymi barwami narodowymi. Przez cały maj w wybranych bibliotekach w prowincji Ontario będzie odbywać się akcja „Polska półka”, w ramach której dla czytelników udostępniona zostanie specjalna kolekcja polskich tytułów. Tylko w Ontario mieszka ponad pół miliona osób deklarujących polskie pochodzenie.
fk
