O możliwych podwyżkach opłat na płatnych autostradach Illinois mówiło się już od wielu miesięcy. Dotąd były to jednak jedynie zapowiedzi związane z planami wielomiliardowych inwestycji. Teraz kierowcy poznali konkretne liczby – Illinois Tollway przedstawił oficjalną propozycję nowych stawek, które mogłyby wejść w życie od 2027 roku.
Illinois Tollway Authority oficjalnie przedstawiła propozycję pierwszej od 2012 roku podwyżki opłat, która – jeśli zostanie zatwierdzona – będzie największym jednorazowym wzrostem stawek w historii stanu.
Proponowane zmiany mają pomóc sfinansować wart 26,5 miliarda dolarów program modernizacji i rozbudowy dróg, ale już teraz wywołują krytykę.
Ile mogą wzrosnąć opłaty?
Według przedstawionego projektu opłata dla samochodów osobowych wzrosłaby średnio o około 45 centów za przejazd przez każdy punkt poboru opłat. Oznaczałoby to, że przeciętny koszt jednego przejazdu przez bramkę wzrósłby do około 1,24 dolara.
Jeszcze większe podwyżki miałyby objąć pojazdy komercyjne. Opłaty dla ciężarówek i transportu towarowego mogłyby wzrosnąć średnio o około 30 procent.
Nowe stawki miałyby wejść w życie 1 stycznia 2027 roku.
Projekt przewiduje również automatyczne podwyżki co dwa lata począwszy od 2029 roku. Byłyby one powiązane ze wskaźnikiem inflacji, jednak ich wysokość nie mogłaby przekroczyć 4 procent rocznie.
Na co mają zostać przeznaczone pieniądze?
Władze Illinois Tollway argumentują, że dodatkowe wpływy są konieczne do realizacji nowego piętnastoletniego programu inwestycyjnego pod nazwą „Driving Connections”.
Łączny koszt planowanych inwestycji szacowany jest na 26,5 miliarda dolarów.
Największe projekty obejmują:
- ponad 6,6 miliarda dolarów na ograniczenie korków na autostradzie I-355 (Veterans Memorial Tollway),
- około 3,5 miliarda dolarów na projekty na I-88 (Reagan Memorial Tollway),
- około 3 miliardy dolarów na modernizację północnego odcinka Tri-State Tollway,
- remonty mostów,
- poszerzanie dróg,
- modernizację systemów elektronicznych i technologii zarządzania ruchem.
Program ma być finansowany zarówno z wyższych opłat, jak i emisji obligacji.
Przeciwnicy przekonują, że funduszy nie brakuje
Krytycy podwyżek zwracają uwagę, że Illinois Tollway osiąga obecnie rekordowe wpływy.
Według dostępnych danych rok 2024 przyniósł najwyższe przychody z opłat w historii systemu. Znaczną część wpływów zapewniają pojazdy ciężarowe i transport komercyjny. Konserwatywny think tank Illinois Policy argumentuje, że system od dziesięcioleci generuje więcej pieniędzy, niż potrzeba na bieżące utrzymanie autostrad. Organizacja przypomina również, że wiele płatnych dróg miało pierwotnie stać się bezpłatnymi po spłacie kosztów budowy.
Według krytyków mieszkańcy północnego Illinois zapłacili już przez dziesięciolecia dziesiątki miliardów dolarów w opłatach drogowych, a obecne wpływy są najwyższe w historii.
Obawy przewoźników
Sprzeciw wobec planowanych podwyżek zgłaszają również przedstawiciele branży transportowej. Organizacje przewoźników ostrzegają, że wyższe opłaty dla ciężarówek mogą przełożyć się na wzrost kosztów transportu towarów, a w konsekwencji na wyższe ceny wielu produktów dla konsumentów.
Co mówią kierowcy?
Podczas rozmów przeprowadzonych przez stację CBS Chicago wielu kierowców wyrażało frustrację. Część mieszkańców wskazuje, że opłaty za przejazdy już dziś są wysokie, a kolejne podwyżki dodatkowo obciążą domowe budżety. Inni zwracają uwagę na długotrwałe remonty, szczególnie na autostradzie I-294, i pytają, czy dotychczasowe środki zostały właściwie wykorzystane.
Pojawiają się także wątpliwości, czy planowane konsultacje społeczne rzeczywiście mogą wpłynąć na ostateczną decyzję.
Jakie są szanse na przyjęcie podwyżek?
Przed podjęciem decyzji Illinois Tollway musi przeprowadzić serię publicznych spotkań w powiatach objętych systemem płatnych autostrad. Pierwsze konsultacje mają rozpocząć się latem.
Ostateczną decyzję podejmie rada Illinois Tollway, której członkowie zostali powołani przez gubernatora, który wraz z sekretarzem transportu stanu zasiada w niej z urzędu. To powoduje, że część przeciwników podwyżek uważa ich zatwierdzenie za bardzo prawdopodobne.
Choć proces konsultacji może jeszcze doprowadzić do zmian szczegółów projektu, obecnie nic nie wskazuje na to, aby władze wycofały się całkowicie z planowanych podwyżek.
Jeżeli propozycja zostanie przyjęta, nowe stawki zaczną obowiązywać od początku 2027 roku.
