Nowa analiza przeprowadzona przez naukowców z Uniwersytetu Waszyngtońskiego potwierdza obawy dotyczące bezpieczeństwa żywności przetworzonej. Badacze twierdzą, że nie istnieje bezpieczny poziom spożycia mięsa przetworzonego, słodkich napojów i tłuszczów trans – nawet najmniejsze ilości mogą zwiększać ryzyko poważnych chorób przewlekłych.
Zespół badawczy pod kierownictwem Demewoza Haile z Institute for Health Metrics and Evaluation przeanalizował 77 różnych badań, aby ocenić związek między spożyciem określonych produktów a najczęstszymi chorobami przewlekłymi. Wyniki, opublikowane w prestiżowym czasopiśmie Nature Medicine, są alarmujące.
"Regularne spożywanie nawet niewielkich ilości mięsa przetworzonego, słodkich napojów i tłuszczów trans jest związane ze zwiększonym ryzykiem rozwoju cukrzycy typu 2, choroby niedokrwiennej serca i raka jelita grubego" – wyjaśnia główny autor badania w rozmowie z Fox News Digital.
Mięso przetworzone, do którego należą wszystkie wędliny - szynka, kiełbasa, kabanos, salami, boczek, a także konserwy mięsne:
- Spożycie zaledwie 0,6-57 gramów dziennie zwiększa prawdopodobieństwo rozwoju cukrzycy typu 2 o 11%
- Konsumpcja 0,78-55 gramów dziennie wiąże się z 7% wzrostem ryzyka raka jelita grubego
- Dla porównania: jeden hot dog waży około 50 gramów, plasterek szynki to około 10-15 gramów, a jedna parówka to około 40-50 gramów
Napoje słodzone cukrem:
- Spożycie 1,5-390 gramów dziennie może zwiększyć ryzyko cukrzycy typu 2 o 8%
- Konsumpcja 0-365 gramów dziennie podnosi ryzyko choroby niedokrwiennej serca o 2%
- Dla porównania: jedna puszka coli, czy innego napoju słodzonego (330 ml) zawiera około 35 gramów cukru, szklanka soku pomarańczowego (250 ml) to około 21 gramów cukru, a mała butelka napoju gazowanego (500 ml) to około 53 gramy cukru
Tłuszcze trans:
- Gdy stanowią 0,25-2,56% dziennego poboru energii, zwiększają ryzyko choroby niedokrwiennej serca o 3%
- Występują m.in. w krakersach, ciasteczkach, mrożonej pizzy, śmietance do kawy i produktach fast food
- Dla porównania: 2% dziennego poboru energii to około 4-5 gramów tłuszczów trans przy diecie 2000 kalorii (np. paczka ciasteczek może zawierać 2-3 gramy tłuszczów trans)
Zalecenia ekspertów są jednoznaczne
"Nie ma bezpiecznego poziomu regularnego spożycia tych grup żywności, dlatego nie powinny być one uwzględniane w naszej codziennej diecie" – podkreśla Haile. Badacz zwraca uwagę, że najsilniejsze negatywne skutki obserwuje się już przy niewielkich dawkach, co oznacza, że regularne spożywanie tych produktów w jakiejkolwiek ilości zwiększa ryzyko niekorzystnych skutków zdrowotnych.
Naukowcy popierają zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) i Centrów Kontroli i Prewencji Chorób (CDC), które zalecają unikanie lub ograniczenie do minimum spożycia mięsa przetworzonego, słodkich napojów i sztucznych tłuszczów trans.
Ograniczenia badań i głosy krytyczne
Pomimo alarmujących wyników, badanie ma swoje ograniczenia. Główny autor przyznaje, że większość analizowanych badań wykorzystywała kwestionariusze częstotliwości spożycia, które mogą wprowadzać błędy pomiarowe z powodu trudności w pamiętaniu długoterminowego spożycia produktów przez uczestników.
Dr Nick Norwitz, kliniczny badacz wykształcony na Harvardzie, choć potwierdza "względnie stały związek" między spożyciem mięsa przetworzonego a gorszymi wynikami zdrowotnymi, wskazuje na kilka zastrzeżeń:
"To są powiązania – niekoniecznie relacje przyczynowe" – podkreśla Norwitz. Dodatkowo, jak przyznają sami badacze, jakość dowodów została oceniona jako "słaba".
Stanowisko branży mięsnej
Amerykańskie Stowarzyszenie Przetwórców Mięsa (AAMP) odniosło się do badania, zwracając uwagę, że zawarte w badaniu twierdzenia odzwierciedlają "słabe relacje lub niespójne dowody" i że konieczne są dalsze badania. Z drugiej strony nikt nie oczekiwał innej reakcji ze strony branży mięsnej.
Przedstawiciele branży pytają również, w jaki sposób naukowcy zdefiniowali "mięso przetworzone" i czy wzięli pod uwagę udowodnione korzyści składników odżywczych i białka zawartego w mięsie.
W badaniu mięso przetworzone zdefiniowano jako "wszelkie mięso konserwowane przez wędzenie, peklowanie, solenie lub dodanie chemicznych konserwantów".
Praktyczne wskazówki dla konsumentów
Eksperci podkreślają, że chociaż dieta jest "osobistym wyborem", a niektórzy mogą mieć ograniczone możliwości wyboru żywności, zalecają ograniczenie lub wyeliminowanie spożycia żywności przetworzonej.
Dr Norwitz dodaje praktyczną perspektywę: "Jeden donut lub butelka napoju gazowanego z pewnością wyrządza więcej szkód metabolicznych niż plasterek szynki z delikatesów".
Badanie, mimo swoich ograniczeń, dostarcza ważnych informacji o potencjalnych zagrożeniach związanych z żywnością przetworzoną. Naukowcy podkreślają, że wysokiej jakości badania są nadal potrzebne, aby wzmocnić dowody i zmniejszyć niepewność.
Osoby regularnie spożywające te produkty, nawet w niewielkich ilościach, powinny być świadome zwiększonego ryzyka chorób przewlekłych i rozważyć modyfikację swojej diety.
