Wywiadówka czy indywidualne spotkanie z nauczycielem wielu rodzicom kojarzy się z dobrze znanym obrazkiem: dorośli siedzący na zbyt małych szkolnych krzesłach i nauczyciel, który w krótkim czasie próbuje opowiedzieć o sukcesach, trudnościach i zachowaniu dziecka.
Dziś takie rozmowy często trwają zaledwie 15–20 minut. To niewiele, zwłaszcza gdy rodzice przychodzą z własną listą pytań i obaw, a nauczyciel musi w ciągu jednego popołudnia spotkać się z kilkunastoma czy nawet kilkudziesięcioma rodzinami.
Dla rodziców dodatkowym źródłem stresu mogą być własne szkolne doświadczenia. Niektórzy obawiają się krytyki albo tego, co usłyszą o swoim dziecku. Nauczyciele z kolei mają świadomość, że w ciągu kilkunastu minut powinni przedstawić możliwie pełny obraz ucznia, a następna okazja do spokojnej rozmowy może pojawić się dopiero za kilka miesięcy.
Choć spotkanie jest krótkie, może mieć duże znaczenie. Często właśnie ono decyduje o tym, jak w kolejnych miesiącach będzie wyglądała współpraca między domem a szkołą.
Nie czekaj do pierwszej wywiadówki
Szkoły zazwyczaj dają rodzicom kilka okazji do poznania nauczycieli jeszcze na początku roku – podczas dni otwartych, spotkań organizacyjnych czy wieczorów „back-to-school”. Warto z nich korzystać i nie czekać, aż pojawi się problem.
Nauczyciele muszą nawiązać kontakt z dziesiątkami rodzin, dlatego czasami mijają tygodnie, zanim sami odezwą się do rodziców. Eksperci przekonują, że warto przejąć inicjatywę.
„Chcesz stworzyć swojemu dziecku warunki do osiągnięcia sukcesu? Jeśli odpowiedź brzmi ‘tak’, musisz być bardzo zaangażowany – mówi Bell White, matka dwojga dzieci z Houston.
Technologia znacznie ułatwia utrzymywanie kontaktu, szczególnie rodzicom kilkorga dzieci albo osobom z napiętym harmonogramem. Problem w tym, że szkoły korzystają dziś z wielu różnych platform. Dlatego dobrze już na początku ustalić jeden preferowany sposób wymiany informacji.
J.B. Robinson, psycholog kliniczny i dziekan ds. studenckich National University w San Diego, podkreśla, że pierwsze kontakty powinny służyć przede wszystkim budowaniu wzajemnego zaufania. Pozytywne relacje tworzą swego rodzaju kapitał, który może okazać się szczególnie potrzebny, gdy później pojawią się problemy.
Rodzice mogą okazywać zainteresowanie tym, co dzieje się w klasie, i doceniać pracę nauczyciela. Nauczyciele z kolei powinni zainteresować się konkretnym dzieckiem, zamiast rozpoczynać rozmowę wyłącznie od wymagań, ocen i szkolnych zasad.
Rodzice nie powinni również obawiać się, że kontaktując się ze szkołą, przeszkadzają nauczycielowi. Rozwój dziecka jest wspólnym celem, a rozmowa z jego rodziną stanowi część pracy nauczyciela.
Kilka pytań zamiast długiej listy
Spotkania rodziców z nauczycielami mają przede wszystkim pokazać postępy dziecka w nauce i relacjach społecznych, wskazać ewentualne problemy oraz ustalić, co można zrobić dalej. W ciągu kilkunastu minut nie sposób jednak omówić wszystkiego.
„Zarówno nauczyciel, jak i rodzic powinni mieć realistyczne oczekiwania dotyczące tego, co można osiągnąć podczas jednego spotkania. Lepiej potraktować je jako początek rozmowy” – mówi Robinson.
Napięcie może pojawić się po obu stronach. Nauczyciel może mieć za sobą kilka spotkań i kolejne przed sobą, podczas gdy rodzic przychodzi z pytaniami gromadzonymi przez wiele tygodni. W niektórych szkołach rozmowy odbywają się według z góry ustalonego schematu, z prezentacją, materiałami lub listą tematów, które trzeba omówić.
Emily Henderson, nauczycielka pierwszej i drugiej klasy, stara się jednak dostosowywać każdą rozmowę do konkretnego ucznia. W przypadku jednego dziecka najważniejsze mogą być wyniki w nauce, w przypadku innego – kwestie społeczne lub emocjonalne.
„Wykorzystujemy te spotkania, żeby porozmawiać o mocnych i słabszych stronach ucznia, a następnie wspólnie stworzyć plan, który pomoże odpowiedzieć na jego potrzeby” – wyjaśnia.
Zamiast przychodzić z długą listą, lepiej wybrać kilka naprawdę ważnych pytań. Jeśli czasu zabraknie, nic nie stoi na przeszkodzie, aby umówić kolejną rozmowę, nawet jeśli szkoła formalnie nie przewiduje następnej wywiadówki. Kontakt można też kontynuować przez telefon, e-mail lub szkolną platformę.
Czy dziecko powinno uczestniczyć w spotkaniu?
Niektóre szkoły zachęcają uczniów do udziału w rozmowach rodziców z nauczycielami. Czasami rodzic sam chce zabrać dziecko albo po prostu nie ma możliwości zapewnienia mu w tym czasie opieki.
W przypadku młodszych uczniów warto wcześniej zapytać nauczyciela, czy ich obecność jest wskazana. Jeśli na spotkanie przyjdzie dziecko lub jego młodsze rodzeństwo, dobrze uprzedzić o tym szkołę. Nauczyciel może wtedy odpowiednio przygotować rozmowę lub zapewnić najmłodszym jakieś zajęcie.
Kiedy w spotkaniu uczestniczy młodsze dziecko, część rozmowy odbywa się bezpośrednio z nim. Starsi uczniowie mają większą kontrolę nad swoją nauką i są lepiej przygotowani do udziału w dyskusjach na temat swoich postępów, wyzwań i możliwych kolejnych kroków, twierdzą eksperci.
Kendrick Friendly, wicedyrektor szkoły średniej w Denver Public Schools, uważa, że takie spotkania są dobrą okazją do nauczenia młodych ludzi mówienia o własnych potrzebach.
„Robimy uczniom krzywdę, jeśli nie uczymy ich, jak mówić we własnym imieniu i jak prowadzić trudne rozmowy, kiedy są one potrzebne. To bezpieczna przestrzeń do takichy rozmów” – podkreśla.
O co warto zapytać nauczyciela
Rodzic nie musi przygotowywać kilkunastu pytań. Kilka dobrze dobranych może wystarczyć, aby dowiedzieć się, jak nauczyciel ocenia postępy dziecka, co zauważa w klasie i gdzie w razie potrzeby szukać dodatkowej pomocy.
Warto zapytać między innymi:
- Jaki sposób kontaktu z rodzicami jest dla nauczyciela najwygodniejszy i jak często warto się kontaktować?
- Co w przypadku mojego dziecka będzie oznaczało sukces w tym roku szkolnym?
- W jaki sposób szkoła zauważa, że uczeń zaczyna mieć zaległości i do kogo można zwrócić się o dodatkową pomoc?
- Co nauczyciel zauważa u mojego dziecka w szkole, czego ja mogę nie dostrzegać w domu?
Najważniejsze: wyjść ze spotkania z planem
Jedna rozmowa z nauczycielem nie rozwiąże wszystkich problemów. Powinna jednak zakończyć się ustaleniem kolejnych kroków. Może chodzić o regularny kontakt, sposoby poprawy zachowania, dodatkową pomoc w nauce, zajęcia indywidualne czy aktywności pozalekcyjne.
Przed zakończeniem spotkania warto upewnić się, że wszyscy wiedzą, co wydarzy się dalej, kto jest odpowiedzialny za poszczególne działania i kiedy rodzic oraz nauczyciel ponownie sprawdzą postępy.
Nie trzeba też czekać do następnej oficjalnej wywiadówki. Jeśli sytuacja tego wymaga, rodzic może poprosić o kolejne spotkanie w dowolnym momencie roku szkolnego. Najważniejszy jest rozwój dziecka, a najlepsze efekty przynosi współpraca wszystkich osób, które mają na niego wpływ.
